ÜCRETSİZ SEMİNER
BİZE YAZIN
 
Osman Bilge
01 Haziran 2010

FRANCHISE ANKETLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)
Franchise sistemi ülkemizde hızla yaygınlaşıyor, önemi ve yararı günden güne daha iyi anlaşılıyor. Derneğimiz UFRAD’ın bu gelişmede önemli bir payı var. 1991 yılından bu yana yurt çapında fuarlar, franchise dergileri, televizyon programları yapıldı, eğitimler verildi. üniversitelere ve iş dünyasına yönelik konferanslar, paneller, seminerler düzenlendi. Görsel işitsel ve basılı yayın organlarında çıkan haberler, röportajlar, makaleler ise sayısız.

Kuruluşundan bu yana içinde olduğum, yönetiminde ve birçok projesinde aktif rol aldığım için bana sanki çok şey yapıyormuşuz gibi geliyor. Ama bunca çaba ve tanıtımdan sonra halen konuştuğum girişimcilerin hiç bilmediklerini veya çok farklı algıladıklarını görebiliyorum. Franchise denince herkes başka bir şey anlıyor. Kimi garantili iş, kimi kolay para, kimi sihirli formül, kimi haksız kazanç gibi görüyor. Ben genelde anlatan tarafta olduğum için, belki tek yanlı bakıyorumdur dedim, iletişimcilerin vurguladığı gibi, “algı gerçektir” diyerek nasıl anlaşıldığını öğrenmek istedim.

Franchise & More internet sitemize tartışmalı gördüğüm konularda anketler koyduk. Sitenin haftalık ziyaretçi sayısı bin civarında gezdiği için genelde bir hafta, yeterli katılım sağlanmayan durumlarda iki hafta görüş topladık. Site ziyaretçilerinin hemen hepsi franchise ile ilgilenen kişiler. Sonuçlar bana ilginç ve sağduyuyu yansıtıyor göründü.

Nisan ayındaki ilk anketimizde, “Franchise alırken yerli mi yabancı mı marka seçersiniz” diye sorduk. Katılımcıların yarısı yerli derken, yarısı yabancı dediler. Ancak bu arzulananı göstermiş olmalı, çünkü yerliler franchise markası ve açılan işletme olarak açık ara öndeler. Ama yerli markaların arzulanma oranının yükselmesi için belli ki daha yapılması gereken çok şey var.

Mayıs’ta “Franchise giriş bedeli hakedilmiş bir ücret midir” diye sorduk. Yarıdan biraz fazlası alınan bedeli haklı görürken, yarıya yakını bedel ödemeyi yanlış buluyor. Yılların deneyimini aktarmayı, kabul görmüş bir markayı kullanma hakkını, bilmediği işe hemen başlama fırsatını neden bedelsiz almak isterler? Boş dükkana hava parası vermek normal karşılanır ama, markaya para vermek haksız bulunur. Sanırım bu bir algı ve hazım sorunu. Tabi bazı markaların istedikleri bedeli gerçekten hak etmediklerine ben de katılıyorum ama bunlar azınlıktalar.

Ertesi hafta, kiraları en lüks caddeleri bile katlayan, ama girmek için birbirimizi yediğimiz alışveriş mekanlarını sorguladık. “Alışveriş merkezleri sizce doğru tercih midir” sorumuza beş kişiden sadece biri "gözü kapalı evet" dedi. Gerçi "kesinlikle girmemekten yana" olan her on kişiden sadece biriydi ama, dikkatli yaklaşmak ve mümkünse içeride olmak gerektiği konusunda büyük çoğunluk bizimle hemfikir. Uygulamada alışveriş merkezleri arasında da bekleneni veremeyenler olduğu görülüyor.

Bir diğer tartışmalı konu, merkezi satın almanın avantaj mı yoksa yük mü olduğudur. “Franchise almak tedarikte tasarruf sağladı mı” sorumuza çoğunluk "evet" dedi. "neredeyse aynı" ve "daha pahalı alıyorum" diyenler aynı sayıdaydı. Anketin sonucu genelde olumlu ama franchise verenler arasında franchise alanlarını "sistemin esiri" sananlar hala var.

Franchise alanlar arasında kısa bir araştırmadan sonra tek bir markaya kilitlenen çok girişimci tanıdım. “Franchise alma kararınızı nasıl verdiniz/verirdiniz“ sorusuna. büyük çoğunluk "Detaylı araştırma ile" dedi. "Arkadaş tavsiyesiyle" diyenler azınlıkta kaldı, "Gördüm, beğendim, aldım" diyense çıkmadı. Bu sonucu sevindirici buluyorum ama pek inanmıyorum. Sanırım bizim sitenin ziyaretçileri araştırmacı kişilerden oluştuğu için anketimiz biraz yanlı sonuç verdi. Tabi ki doğrusu iyi araştırmak, parasını ve zamanını bağlamadan önce detaya inmek.

Haziran’da basındaki Türkçe kullanma tartışmalarını anketimize taşıdık. “Yerli zincirlerin markaları Türkçe mi, yabancı dilde mi olsun” diye sorduk. %80 "yerli marka Türkçe olmalı, kimliğini ortaya koymalı" derken %20 "Yabancı marka olmalı, dünyaya kolay açılmalı" görüşünü savundu. Üçüncü seçenek olarak sunduğumuz "yabancı havalı yerli isimler hoş duruyor" ifadesine ise hiç kimse katılmadı. Oysa sokakta durum farklı. Yabancı dilde yerli marka çok. Örneğin ayakkabıcılar kulağa İtalyan ustası adı gibi gelen markaları seviyor. Dönerci Dönerchi yazdığı, sabuncu Saboon dediği zaman dünyanın onu daha iyi anladığını sanıyor. Urfalılar şehrin eski adı Edessa’yi marka olarak sık kullanır, ben Şanlıedessa diyeni de gördüm. Ama soyadı Altıntaş olan esnafıın Goldstone tabelası asması herhalde bu konuda son noktadır. Anketimiz bunların modasının geçtiğini söylüyor, ilgililere buradan duyurulur.

Franchise sisteminin olmazsa olmazı, sistemli çalışmak. Bunun da başta gelen aracı işletme el kitabı. Yabancıların bu konudaki disiplininin yerli firmalarca pek paylaşılmadığını gördüğümden, “yerli zincirlerde el kitabı verimli kullanılıyor mu” diye sorduk. "kesinlikle çok yararlı, olmasa işler aksar" diyenlerle, "el kitabı var ama pratik değil ve kullanılmıyor" diyenler aynı oranda çıktı. Küçük bir azınlık da "eğitim var ama el kitabı yok, gerek de yok" dedi çıktı işin içinden. Görünen o ki, franchise markalarımızın dünya markalarıyla boy ölçüşmesi için önce yarıdan fazlayı kapsayan kolaycı zihniyetin değişmesi, franchise disiplininin yerleşmesi lazım.

Mayıs’ta çıkan tüketici yasasının etkisini ve bilinirliğini ölçmek için “Franchise işletmelerde tüketici haklarınızın güvencede olduğunu düşünüyor musunuz” diye sorduk. %85 "Franchise işletmelerde içim rahat alışveriş ederim", %15 "Müstakil işletmelerden farkı yok, hepsinde aynı sorunlar var" dediler. Zamanla tüketici haklarımızın bilincine varacağız, insanımız markaya değil yasaya güvenecek, o zaman da bu güveni zaten hak eden franchise markaları ciddi şekilde öne çıkacaklar.

Zincir marketler mahalle bakkalından daha ucuz olma savaşında. Gyim zincirleri ise bazen ucuz olmayı, bazen pahalı kalmayı seçiyorlar. Markanın “mark-up” denen “daha pahalı olma hakkı” her zaman vardır. Fiyatı düşürüp pazar payını artırmak veya az ve pahalı satmak markanın tercihidir. Yiyecek sektöründe tüketicinin beklentisini ölçmek için Temmuz ayında “Fast food zincirlerinde fiyatların, bağımsız işletmelerdeki benzer ürünlere göre nasıl olmasını beklersiniz” diye sorduk. Yarıdan fazlası, daha pahalı olmasını normal karşıladı. Yaklaşık her üç kişiden biri ise markalı ve kaliteli gıdanın daha ucuz olmasını bekliyor. Sanıyorum devletçilik döneminin tanzim satış mağazalarının etkileri sürüyor. Nitekim bazı pizza zincirlerinin ucuz olması sanırım tanzim satışçıların beklentisini körüklüyor.

Yabancı markaların Türkiye pazarındaki başarısını görünce, bizim markalarımızın da dünya pazarlarında benzer başarılarını arzuluyorum. Ürün esaslı konfeksiyoncu ve mobilyacılar bunu başardılar. İşletme esaslı franchise markalar için aynı şeyi söylemek zor. “Yerli zincirlerin yurt dışına açılmaları halinde yaşayacakları en büyük sorun sizce hangisi” diye sorduk. Katılanların yarısı en büyük zorluk "yabancı müşterilerin beğenisini kazanmak" diye düşünüyor. Bunu "işletme sistemini yabancı rakipler düzeyine yükseltmek" ve "yabancı yasa ve standartlara uyum sağlamak" izliyor. Aslında İatanbul pazarı önemli bir sıçrama tahtası. Burada beceren, dışarıda da başarır.

Ağustos ayında “Başarılı yerli zincirlerin en kolay açılacağı pazar hangisidir” diyerek hedef sorduk. Her üç kişiden ikisi "Doğu Avrupa / Rusya" dedi. Nitekim franchise markalarımızın ilk hedefi genelde tüketimi yeni tadan kuzey komşularımız oluyor. Amerika’nın ikinci sırada çıkması da ilginç geldi. Yeniliklere açık, büyük bir pazar.

Ülkemizde özellikle ürün franchise edenler sistemlerini franchise değil bayilik olarak tanımlıyor. Buna karşın franchise sisteminin birçok disiplinini uyguluyorlar. “Mağaza zincirleri franchise mı bayilik mi sayılır” anketimize her üç kişiden ikisi "bayilikten daha fazla disiplin var ama tam franchise sayılmaz" yanıtını verdi. Yapılan işi franchise olarak görenler azınlıkta kaldılar. “Bayi” kavramı sanırım halen insanımıza daha tanıdık ve yakın geliyor.

Franchise az risklidir ama, ticarette risksiz iş olmaz. “Franchise alıp başarısız olan tanıdıklarınızın başarısızlık nedeni neydi” sorumuza enteresan şekilde büyük çoğunluk işletmecinin dışında nedenler sıraladı. "Yer seçimi hatası" dendi, "Ekonomideki olumsuzluklar" dendi, "Franchise verenin yetersizliği" dendi, ama çok azı hatayı “franchise alanın yetersizliği” olarak gördü. Bence başarısızlığın nedenini biraz da işletmecide aramak lazım. Sevindirici olan, "Franchise verenin kötü niyeti" seçeneğine katılan hiç kimsenin olmamasıydı.

Franchise sistemleri ülkemizde halen yeterince bilinmediği için sektörde deneyim kazanmış yöneticiler rağbet görüyor, transferler sık yaşanıyor. Yerli ve yabancı firmaların kurum kültüründe ve çalışma tarzında oldukça belirgin farklar var. Yabancılar kitapta yazanı uygulama, yerliler işi bitirme peşinde. “Hangi tür franchise yöneticileri daha başarılı oluyor” sorumuzla bu konudaki görüşleri aldık. En başarılı görülenler "kendi markasını yöneten girişimciler" oldu. "yabancı zincirlerde uluslar arası deneyim kazanan profesyoneller" ve "yerli zincirlerde ülke deneyimi kazanan profesyoneller" eşit oy aldılar.

Eylül ayında irdelediğimiz konu, doğru yeri bulmak için nasıl çalışılması gerektiğiydi. Benim gözlemim, yabancıların önceden para harcayıp, ekip kurup, aktif arayışa girdiği, yerlilerinse iyi yer sadece bulduğu zaman bedel ödemeye hazır olduğu şeklinde. Franchise alanlardan medet uman çok. Emlakçılara haber salıp her çağırana koşmak yaygın. “Franchise verenler yer bulma konusunda nasıl çalışmalı” sorumuza gelen yanıtların yarıdan fazlası "kendi içinde emlak departmanı oluşturmalı" idi. Bunu "franchise alacaklar kendi yerlerini bulmalı" izledi. "Emlakçılarla çalışmalı" ve "sahipleri veya tepe yöneticileri kendi dolaşmalı" seçenekleri az yandaş buldu..

Dekorasyon standartlarının nasıl uygulanacağı konusunda da görüşler ayrılıyor. “Franchise zincirlerin dekorasyonu nasıl olmalı” sorumuza %36 "her yerde tek tip olmalıdır" derken,
%64 "aynı tarzda farklı dekorasyon olabilir" dediler. Korkarak koyduğumuz "önemli olan tabela ve üründür, dekor değişebilir" seçeneğine ise çok şükür rağbet eden olmadı.

Franchise alanlarla verenler arasında sürekli çekişme konusu olan bir geliri, “Franchise zincirlerin toplu aldığı sponsorluk bedelleri nasıl paylaşılmalı”diyerek sorguladık. Site üyelerimizin çoğu franchise alanlar olduğundan, ankette de üçte iki çoğunluk franchise alanlardan yana çıktı. Aslında doğrusu da bu, ama uygulamada bal tutan parmağını yalıyor, franchise verenler çoğunlukla üste çıkıyor.

Franchise & More anketleri her hafta yeni sorularla devam ediyor. Geçmiş anketleri incelemek ve yenilerine oy vermek için www.franchisemore.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.


Tarih

Başlık

Yazar

08 Nisan 2016 DEVİR NASIL YAPILIR

Osman Bilge

03 Ekim 2015 FABRİKADAN MAĞAZA ZİNCİRİNE

Osman Bilge

01 Eylül 2015 ZİNCİR SATMAK

Osman Bilge

01 Temmuz 2015 TÜRK TİPİ FRANCHISE - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 ORGANİZE İŞLER - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 2014 - ORGANİZE PERAKENDENİN YILI – Bayim Olur musun? dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2014 ÇOBANLAR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 DEVİR ALMA - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 GELİŞME DÖNEMLERİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2014 DANIŞMANLIK NASIL ALINIR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2013 FRANCHISE TAMİRCİSİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Haziran 2013 BATMANIN BEŞ AŞAMASI - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

01 Şubat 2013 ALTI UNSUR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

30 Aralık 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

11 Kasım 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - EKONOMİST

Osman Bilge

07 Kasım 2012 KÜÇÜK İŞLER - BÜYÜK İŞLER

Osman Bilge

07 Kasım 2012 FRANCHISE ZİNCİRİN 6 BİLEŞENİ

Osman Bilge

01 Eylül 2012 EĞİTİM ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Eylül 2012 FRANCHISE BİR TÜRK İCADI MI? (FRANCHISE REHBERİ 2013)

Osman Bilge

01 Ağustos 2012 FRANCHİSE GLOBAL OLMALI (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Haziran 2012 FAST FOOD’DAN TAVUK DÖNER’E (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Aralık 2011 2012 FRANCHISE SEKTÖRLERİ (PARA)

Osman Bilge

02 Ağustos 2011 FRANCHISING - HÜRRİYET RDM EKİ

Osman Bilge

01 Haziran 2011 KONSEPT İHRACINA DEVLET DESTEKLERİ (PARA)

Osman Bilge

01 Mayıs 2011 DÖNER (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Mart 2011 Dealing With the Complexities of International Expansion

Bachir Mihoubi, president and chief executive officer of FranCounsel

01 Şubat 2011 EMLAK ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Kasım 2010 SİSTEM KURMAK (FRANCHISE REHBERİ 2010)

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE & MORE - EKONOMİST

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (Ekonomist dergisi)

Osman Bİlge

23 Eylül 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (PARA)

Osman Bilge

21 Eylül 2010 RÖPORTAJ (MALL REPORT)

Osman Bİlge

01 Eylül 2010 FRANCHISE ALAN NASIL SEÇİLİR, VEREN NASIL SEÇİLİR (FRANCHISE REHBERİ 2011)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 FRANCHISE & MORE (DÜNYA GAZETESİ FRANCHISE EKİ)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 PİZZA (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

30 Temmuz 2010 DÖNER - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

01 Temmuz 2010 TÜRKİYE FRANCHISE PAZARI - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Haziran 2010 FRANCHISE ANKETLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

11 Mayıs 2010 DEĞERLENDİRME - (Capital dergisi)

Osman Bilge

16 Şubat 2010 2010 BEKLENTİLERİ -EKONOMİST

Osman Bilge

04 Şubat 2010 İŞ FİKRİ - EĞLENCE PARKLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 KAHVE SEKTÖRÜ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 AVM STANDLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2010 TÜRK USULÜ FAST FOOD (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

25 Kasım 2009 INTABLE (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2009 PİDEDE FRANCHISE (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Nisan 2009 FRANCHISE DENETİMLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 15

Osman Bilge

02 Ocak 2009 ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ NEREYE - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 14

Osman Bilge

01 Ocak 2009 2009 BEKLENTİLERİ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2008 TEDARİKÇİ DESTEKLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 13

Osman Bilge

01 Mayıs 2008 ÜRÜN MÜ SATIYORUZ, MEKAN MI ? - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 12

Osman Bilge

21 Mart 2008 FRANCHISE ALANLAR MARKAYI YETERİNCE İNCELİYOR MU - F&M BÜLTEN

Osman Bilge

25 Şubat 2008 AVM anketi - %80 kötümser (F&M Bülteni)

Osman Bilge

25 Şubat 2008 FRANCHISE ALIRKEN KİME GÜVENMELİ (F&M Bülteni)

Osman Bilge

01 Şubat 2008 FRANCHISE VİZYON İŞİDİR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 11

Osman Bilge

01 Aralık 2007 FRANCHISE COACHING - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 10

Osman Bilge

01 Eylül 2007 FRANCHISE KOKUSU - FRANCHISE DÜNYASI SAYI 9

Osman Bilge

17 Şubat 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - OTOBÜS BİLETİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

19 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI – PİZZA (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

05 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - SAĞLIK (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

28 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - KİTAP (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

21 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - ÇOCUK YUVASI (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Eylül 2006 FRANCHISE GİBİ EĞİTİM (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

05 Eylül 2006 FUAR BOŞA GEÇMESİN (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

29 Ağustos 2006 KURTLAR KUZULAR KUŞLAR (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

21 Ağustos 2006 Müşteri kategorileri (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

08 Ağustos 2006 Terarikçi seçimi (Dünya gazetesi Girişim sayfası)

Osman Bilge

25 Temmuz 2006 TÜKETİCİ PİRAMİDİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Temmuz 2006 İş kurana beş tavsiye (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

01 Haziran 2006 İŞ FİKRİ - ISLAK KURU TEMİZLEME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mayıs 2006 TEDARİKÇİ SEÇMEK (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

29 Nisan 2006 RBM (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 GİRİŞİMCİLİK VE FRANCHISE (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2005 İŞ FİKRİ - BUSINESS COACH (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2005 KADEMELİ KONSEPTLER (Franchise Dünyasi Dergisi)

Osman Bilge

01 Haziran 2005 SİSTEM ÇALIŞSIN (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

01 Mart 2005 ORTAK İŞ YAPMAK (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

27 Şubat 2005 İŞ FİKRİ - KÜF GİDERME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

09 Ocak 2005 İŞ FİKRİ - ÇOCUKLARA JİMNASTİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge)

19 Aralık 2004 İŞ FİKRİ - VİTRAY (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

24 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - LED (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

10 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - KUMON (Para dergisi)

Osman Bilge

22 Ağustos 2004 İŞ FİKRİ - MEYVE SUYU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2004 TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI AÇISINDAN MARKA, MAĞAZA VE FRANCHISING SİSTEMİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Çağatay Ünüsan, Serdar Pirtini, Osman Faik Bilge

01 Temmuz 2004 FRANCHISING ÇAĞIMIZIN LONCASI (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

30 Mayıs 2004 İŞ FİKRİ - YAĞLI BOYA TABLO (Para dergisi)

Osman Bilge

25 Nisan 2004 İŞ FİKRİ - JALUZİ TEMİZLEME (Para dergisi)

Osman Bilge

07 Mart 2004 İŞ FİKRİ - THERMAL SAUNA (Para dergisi)

Osman Bilge

15 Şubat 2004 İŞ FİKRİ - YER KAPLAMALARI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - SIRT AĞRISI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - YAĞ FİLTRASYONU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Nisan 2002 ESNAFLIK GELENEĞİNİ FRANCHISING YAŞATACAK (Reyon dergisi)

Osman Bilge

21 Aralık 2001 PERSONEL GİDER-LERİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 EL KITABI (Reyon Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 SIHIRLI FORMÜL (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 AH BU ELEMANLAR (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2001 ADIM ADIM FRANCHISE (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2001 FRANCHISE IHRACI (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Temmuz 2001 BİZİM MEŞHURLAR (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 İŞ KURARKEN NEYE DIKKAT EDELİM (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 BİZİM MEŞHURLAR NEREYE ? (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2001 KRİZ KRİZİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2000 MARKA YARATMA (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2000 SISTEMATIK IHANET (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Mayıs 2000 Dünya gazetesi Fast food ve restoran eki

Osman Bilge

01 Ekim 1999 KÜMESTEKI KAZLAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

01 Temmuz 1999 MARKASIZ MAĞAZALAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

16 Mayıs 1999 HAKSIZ REKABET (Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mart 1999 GIDA ZİNCİRLERİNDE YENİ TREND: KENDİN YAP (Para Dergisi)

Osman Bilge

25 Şubat 1999 FRANCHISING KURBANLARI (Para Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 1999 TURKISH FAST FOOD (Finansal Forum Gazetesi)

Osman Bilge

01 Kasım 1998 SON SÖZLERI (Kariyer Dergisi)

Osman Bilge

30 Ağustos 1997 KIRTASİYECİLİKTE DEVRİM

Osman Bilge

Franchise&More