ÜCRETSİZ SEMİNER
BİZE YAZIN
 
Osman Bilge
01 Kasım 2010

SİSTEM KURMAK (FRANCHISE REHBERİ 2010)
ORGANİZE PERAKENDE

Franchise sisteminde sağlayacağımız başarı hiç şüphesiz Türkiye’de perakendenin ve perakendecinin geleceğini belirleyecek. Düne kadar küçük dükkanında sessiz sedasız işine bakıp parasını kazanan esnafımız bugün yol ayrımında. Kayıt dışı azalıyor, tüketici hakkını arıyor, markasını arıyor. Markası olmayan AVM lerde yer kiralayamıyor. Bugün franchise vermeyi veya almayı beceren, kendi sağlam ve markalı işinin sahibi olacak. Dünkü düzende markasız işinin patronu olmayı seçen, yarın dev perakende zincirlerinin rekabetine dayanamayacak, rakibinin şubesinde işçi olacak.

Adına “organize perakendeci” denilen bu devler, gelişmiş ülkelerde uzun yıllar önce pazara hakim oldular. Her sektörde birkaç dev zincir pazarın %60-80’ini alıyor. Dev zincirler franchise vermiyor, kendi şubelerini açıyor, masrafları düşürüp fiyatları kırıyor, rakiplerine yaşam şansı tanımıyorlar. Küçükler ancak devlerin girmediği bir alanda uzmanlaşırsa, özel bir ürün veya hizmet geliştirirse yaşayabiliyor. Ona da yaşamak denirse, çünkü çok çalışıp az kazanmayı baştan kabul etmek zorunda.

KAHRAMAN BAKKAL

Türkiye organize perakende ile henüz yeni tanışıyor. Kahraman bakkal süpermarkete karşı en azından kendi mahallesinde savaşmayı beceriyordu. Bugün indirim mağazası zincirleri mahallelere kadar girdi. Birçok sektörde zincirlerin hakimiyeti kesinleşti, müşteri marka arar oldu. Bu sektörlerde bundan sonra pazar payı savaşı yaşanacak ve dünyaya hakim olan yabancıları göreceğiz. Gıdada ülkesel zincirler ya yabancı markalı, veya yabancı sermayeli oldu, lokal zincirler büyüdükçe satılıyor. Giyimde yerli-yabancı savaşı hızlandı, yerli zincirler yurt dışına açılıyor. Mobilyada yerli zincirler ağırlıkta. Elektronikte yerli yabancı zincirler kapışıyor, devler bile yutuluyor, küçüklerin fiyatla rekabet etmesi imkansızlaştı. Yerli-yabancı yapı marketler yayıldıkça nalburlar kapanıyor. Dershane sektöründe zincirler yarışıyor.

Alışveriş merkezlerine giriş kontrollü olduğu için bu alt pazar daha erken doldu. Fast food, cafe, kitap, kozmetik, zincirleri henüz tüm pazara hakim olacak kadar büyümedi ama, girişte sınırlamalar uygulanan alışveriş merkezleri alt pazarına birkaç marka hakim oldu bile.

Birçok sektörde ise zincirler var ama henüz piyasaya hakim değiller. Örneğin kuruyemişte ürün markası var, dükkan markası yok. Gözlükçü, diyaliz merkezi gibi işlerde dünya devlerinin pazar payı henüz küçük ama sektörün geleceği şekillendi bile.

Organize perakende her sektöre girecek. Bugünden yayılmayı ve tüketicileri kendine bağlamayı beceren, yarın pazara hakim olacak. Yerli markalar zincirleşemezse, boşluğu yabancılar dolduracak”. Büyümekten kastettiğim, market zincirlerinin yaptığı gibi komple satmak için sağlıksız büyümek değil. Sistemli, karlı, sağlıklı büyümek. İşin sırrı sistem kurmakta, o da franchise yöntemleri ile yapılıyor. Her satış ve hizmet noktasında standart kaliteyi tutturan, “mağaza markası” oluyor. Üründe standardı sağlayıp, hizmeti kontrol edemeyen ürün markası kalıyor. İkisinin arasında fark var. Eğer müşteri “ürünü” beğeniyor ama “güvendiği” bayiden almayı tercih ediyorsa, ona franchise denmiyor.

SİSTEM KAZANDIRIR

Sistemini kurup, franchise alanlara çok sattırıp kar ettirmeyi beceren zincirler, perakendeci karından tatmin edici bir pay istiyor ve alıyorlar. Sistem kuramayanlar ise hataları azaltmak için mümkün olan her şeyi merkezden gönderiyor. Ciro, masraf, kar bayinin becerisine kalıyor. Onun için de perakendecinin karından pay isteyemiyor, verdiği ürünün piyasa değerini alıyor, fazlasını isterse bayiler kaçıyor. Bu durumda olanlar franchise veremiyor, sonra da vermedikleriyle övünüyorlar.

F&M olarak on yılı aşkın süredir danışman olarak Türkiye’de farklı sektörlerde franchise sistemleri kurduk, kuruyoruz. Birçok büyük franchise markasının ülkemize gelip, başarısız olduğuna şahit olduk. Bu ülkenin koşullarına uygun kurulan sistemler, ekonomimizin ve insanımızın özelliklerinden ötürü gelişmiş ülkelerdekinden biraz farklı olmak zorunda. Hepsinden önce, sistemi işletecek olan markanın sahibi, sistemi benimsemek zorunda.

Sistem kurma öncesinde, çerçeve koşullarına bağlı olarak temel stratejilerin belirlenmesi hayati önem taşıyor. Nerede, nasıl işletmeler kurulacak, kim yönetecek, kime satacak, neler satacak, kaç çeşit işletme olacak, bunlara baştan karar verilmeli. Bu kararları verirken de işin karlılığı, rakiplerin konumu değil, öncelikle işin başındaki patron ve yöneticilerin kapasitesi göz önünde bulundurulmalı. Koparamayacağı lokmayı ısıran, kaynaklarını çabuk tüketiyor.

İŞLETMENİN RÖNTGENİ

Sistem kurmanın ilk adımı, model olacak işletmenin tam bir röntgenini çekmek olmalı.
• Müşterilerin kim olduğu, nereden geldiği, niçin geldiği, ne aldığı, hangi alternatiflere sahip olduğu tam anlaşılmalıdır ki, fiyatlandırma ve yer seçiminde doğru kararlar verilebilsin.
• Personelin gerektirdiği nitelikler, verilmesi gereken eğitim, temin kolaylığı, birbirlerini yedekleyebilmeleri önemlidir. İşletme personele bağımlı olursa franchise edilemez, edilse de standart sağlanamaz. Bazen franchise edebilmek için işi basitleştirmek, çeşidi azaltmak vb. gerekir.
• Sistemin temel direklerinden biri olan tedarikçilerin özellikleri, uzmanlıkları, rakiplerine üstünlükleri, fiyatları, nerelerde hizmet verebilecekleri, sisteme ne kazandırdıkları kurulacak sistemin sınırlarını çizer. Genellikle de franchise verme aşamasında yeni tedarikçiler seçilir.
• Satışın miktarı, bileşenleri, hangi koşullar altında, hangi yöntemlerle, ne kadar artırılabileceği incelenir. Geçmişte yapılan, rakiplerin yaptığı, yapılabilecek alternatif kampanyaların etkisi anlaşılır. Franchise verme sürecinde açılacak işletmelerin ne satış yapacağı yaklaşık olarak tahmin edilebilir olmalıdır.
• İşletmenin masraf kalemleri kategorik olarak ayrılır, hangi koşullar altında hangi masrafın hangi sınırlar içinde kalması gerektiği bilinir. İşletmelerin çalışma verimliliği bununla ölçülür.
• Ciro ve masraftan hareketle karlılık için gerçekçi tahminler yapılır. Yatırım miktarı karlılıktan hareketle planlanır.
• Kimlerin franchise almasının istendiği planlanır. Franchise alanların gelir beklentileri, sisteme katkıları, verilecek destekler belirlenir. Franchise koşulları hedef kitlenin makul karşılayacağı şekilde kurgulanır.

SİSTEMİN ADIMLARI

Sistem kuruluşuna ancak bu esaslar belirlendikten sonra başlanabilir. Çünkü sistemden beklenen, karlılığın sürekliliğini sağlamasıdır. Karlı işleyen perakende modeli görülmeden, karlılığın esasları anlaşılmadan, sistem kurulamaz. Kurulsa da bir işe yaramaz.

Sistem kurmak, işlerin tanımlanması ile başlar. Kimin hangi işi nasıl yapacağı, nelerden sorumlu tutulacağı, kime bağlı çalışacağı, hangi formları kullanacağı, nasıl rapor vereceği belirlenir. İşletmenin dekorasyon, ekipman ve tesisatın esasları, kullanım şekli tanımlanır. İşletmenin kullandığı her türlü malzemenin siparişinden depolamasına, kullanımından ödenmesine kadar akışı tanımlanır. İşletmenin yönetim fonksiyonları, güvenlik ilkeleri ve personelin uyacağı kurallar belirlenir. Ürün ve hizmetlerin pazarlamasında kullanılacak yöntemler ve malzemeler tanımlanır. Müşterilere davranış Franchise pazarlama yöntemi belirlenir, franchise anlaşması hazırlanır.

Sistemi yürütecek olan insanlardır. Her düzeydeki personel sürekli eğitim almalı, işler küçük birimler halinde basitleştirilerek öğretilmeli, çalışanlar birbirini yedeklemelidir. Eğitimler hem teorik bilgileri, hem deneysel becerileri, hem kurumsal davranışları geliştirmeye yönelik planlanır. Yapılan işlerin gereken sıklıkta denetlenmesi, sonuçların ölçülebilir olması, denetim maliyetinin kabul edilebilir sınırlar içinde kalması esastır.

Franchise zincirleri, ancak sistemleri mükemmel çalışırsa büyüyebilir. Markasız ortamda rakipsizlikten ötürü sistemsiz de büyüyenler vardır, ama uzun ömürlü olamazlar. Sistemini kuranların da sürekli değişime açık olması ve kendini yenilemesi gerekir.


Tarih

Başlık

Yazar

08 Nisan 2016 DEVİR NASIL YAPILIR

Osman Bilge

03 Ekim 2015 FABRİKADAN MAĞAZA ZİNCİRİNE

Osman Bilge

01 Eylül 2015 ZİNCİR SATMAK

Osman Bilge

01 Temmuz 2015 TÜRK TİPİ FRANCHISE - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 ORGANİZE İŞLER - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 2014 - ORGANİZE PERAKENDENİN YILI – Bayim Olur musun? dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2014 ÇOBANLAR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 DEVİR ALMA - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 GELİŞME DÖNEMLERİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2014 DANIŞMANLIK NASIL ALINIR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2013 FRANCHISE TAMİRCİSİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Haziran 2013 BATMANIN BEŞ AŞAMASI - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

01 Şubat 2013 ALTI UNSUR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

30 Aralık 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

11 Kasım 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - EKONOMİST

Osman Bilge

07 Kasım 2012 KÜÇÜK İŞLER - BÜYÜK İŞLER

Osman Bilge

07 Kasım 2012 FRANCHISE ZİNCİRİN 6 BİLEŞENİ

Osman Bilge

01 Eylül 2012 EĞİTİM ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Eylül 2012 FRANCHISE BİR TÜRK İCADI MI? (FRANCHISE REHBERİ 2013)

Osman Bilge

01 Ağustos 2012 FRANCHİSE GLOBAL OLMALI (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Haziran 2012 FAST FOOD’DAN TAVUK DÖNER’E (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Aralık 2011 2012 FRANCHISE SEKTÖRLERİ (PARA)

Osman Bilge

02 Ağustos 2011 FRANCHISING - HÜRRİYET RDM EKİ

Osman Bilge

01 Haziran 2011 KONSEPT İHRACINA DEVLET DESTEKLERİ (PARA)

Osman Bilge

01 Mayıs 2011 DÖNER (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Mart 2011 Dealing With the Complexities of International Expansion

Bachir Mihoubi, president and chief executive officer of FranCounsel

01 Şubat 2011 EMLAK ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Kasım 2010 SİSTEM KURMAK (FRANCHISE REHBERİ 2010)

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE & MORE - EKONOMİST

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (Ekonomist dergisi)

Osman Bİlge

23 Eylül 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (PARA)

Osman Bilge

21 Eylül 2010 RÖPORTAJ (MALL REPORT)

Osman Bİlge

01 Eylül 2010 FRANCHISE ALAN NASIL SEÇİLİR, VEREN NASIL SEÇİLİR (FRANCHISE REHBERİ 2011)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 FRANCHISE & MORE (DÜNYA GAZETESİ FRANCHISE EKİ)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 PİZZA (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

30 Temmuz 2010 DÖNER - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

01 Temmuz 2010 TÜRKİYE FRANCHISE PAZARI - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Haziran 2010 FRANCHISE ANKETLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

11 Mayıs 2010 DEĞERLENDİRME - (Capital dergisi)

Osman Bilge

16 Şubat 2010 2010 BEKLENTİLERİ -EKONOMİST

Osman Bilge

04 Şubat 2010 İŞ FİKRİ - EĞLENCE PARKLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 KAHVE SEKTÖRÜ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 AVM STANDLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2010 TÜRK USULÜ FAST FOOD (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

25 Kasım 2009 INTABLE (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2009 PİDEDE FRANCHISE (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Nisan 2009 FRANCHISE DENETİMLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 15

Osman Bilge

02 Ocak 2009 ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ NEREYE - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 14

Osman Bilge

01 Ocak 2009 2009 BEKLENTİLERİ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2008 TEDARİKÇİ DESTEKLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 13

Osman Bilge

01 Mayıs 2008 ÜRÜN MÜ SATIYORUZ, MEKAN MI ? - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 12

Osman Bilge

21 Mart 2008 FRANCHISE ALANLAR MARKAYI YETERİNCE İNCELİYOR MU - F&M BÜLTEN

Osman Bilge

25 Şubat 2008 AVM anketi - %80 kötümser (F&M Bülteni)

Osman Bilge

25 Şubat 2008 FRANCHISE ALIRKEN KİME GÜVENMELİ (F&M Bülteni)

Osman Bilge

01 Şubat 2008 FRANCHISE VİZYON İŞİDİR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 11

Osman Bilge

01 Aralık 2007 FRANCHISE COACHING - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 10

Osman Bilge

01 Eylül 2007 FRANCHISE KOKUSU - FRANCHISE DÜNYASI SAYI 9

Osman Bilge

17 Şubat 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - OTOBÜS BİLETİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

19 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI – PİZZA (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

05 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - SAĞLIK (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

28 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - KİTAP (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

21 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - ÇOCUK YUVASI (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Eylül 2006 FRANCHISE GİBİ EĞİTİM (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

05 Eylül 2006 FUAR BOŞA GEÇMESİN (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

29 Ağustos 2006 KURTLAR KUZULAR KUŞLAR (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

21 Ağustos 2006 Müşteri kategorileri (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

08 Ağustos 2006 Terarikçi seçimi (Dünya gazetesi Girişim sayfası)

Osman Bilge

25 Temmuz 2006 TÜKETİCİ PİRAMİDİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Temmuz 2006 İş kurana beş tavsiye (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

01 Haziran 2006 İŞ FİKRİ - ISLAK KURU TEMİZLEME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mayıs 2006 TEDARİKÇİ SEÇMEK (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

29 Nisan 2006 RBM (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 GİRİŞİMCİLİK VE FRANCHISE (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2005 İŞ FİKRİ - BUSINESS COACH (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2005 KADEMELİ KONSEPTLER (Franchise Dünyasi Dergisi)

Osman Bilge

01 Haziran 2005 SİSTEM ÇALIŞSIN (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

01 Mart 2005 ORTAK İŞ YAPMAK (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

27 Şubat 2005 İŞ FİKRİ - KÜF GİDERME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

09 Ocak 2005 İŞ FİKRİ - ÇOCUKLARA JİMNASTİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge)

19 Aralık 2004 İŞ FİKRİ - VİTRAY (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

24 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - LED (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

10 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - KUMON (Para dergisi)

Osman Bilge

22 Ağustos 2004 İŞ FİKRİ - MEYVE SUYU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2004 TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI AÇISINDAN MARKA, MAĞAZA VE FRANCHISING SİSTEMİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Çağatay Ünüsan, Serdar Pirtini, Osman Faik Bilge

01 Temmuz 2004 FRANCHISING ÇAĞIMIZIN LONCASI (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

30 Mayıs 2004 İŞ FİKRİ - YAĞLI BOYA TABLO (Para dergisi)

Osman Bilge

25 Nisan 2004 İŞ FİKRİ - JALUZİ TEMİZLEME (Para dergisi)

Osman Bilge

07 Mart 2004 İŞ FİKRİ - THERMAL SAUNA (Para dergisi)

Osman Bilge

15 Şubat 2004 İŞ FİKRİ - YER KAPLAMALARI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - SIRT AĞRISI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - YAĞ FİLTRASYONU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Nisan 2002 ESNAFLIK GELENEĞİNİ FRANCHISING YAŞATACAK (Reyon dergisi)

Osman Bilge

21 Aralık 2001 PERSONEL GİDER-LERİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 EL KITABI (Reyon Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 SIHIRLI FORMÜL (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 AH BU ELEMANLAR (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2001 ADIM ADIM FRANCHISE (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2001 FRANCHISE IHRACI (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Temmuz 2001 BİZİM MEŞHURLAR (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 İŞ KURARKEN NEYE DIKKAT EDELİM (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 BİZİM MEŞHURLAR NEREYE ? (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2001 KRİZ KRİZİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2000 MARKA YARATMA (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2000 SISTEMATIK IHANET (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Mayıs 2000 Dünya gazetesi Fast food ve restoran eki

Osman Bilge

01 Ekim 1999 KÜMESTEKI KAZLAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

01 Temmuz 1999 MARKASIZ MAĞAZALAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

16 Mayıs 1999 HAKSIZ REKABET (Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mart 1999 GIDA ZİNCİRLERİNDE YENİ TREND: KENDİN YAP (Para Dergisi)

Osman Bilge

25 Şubat 1999 FRANCHISING KURBANLARI (Para Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 1999 TURKISH FAST FOOD (Finansal Forum Gazetesi)

Osman Bilge

01 Kasım 1998 SON SÖZLERI (Kariyer Dergisi)

Osman Bilge

30 Ağustos 1997 KIRTASİYECİLİKTE DEVRİM

Osman Bilge

Franchise&More