ÜCRETSİZ SEMİNER
BİZE YAZIN
 
Osman Bilge
01 Ağustos 2012

FRANCHİSE GLOBAL OLMALI (FRANCHISE DÜNYASI)
Franchise sistemi dünyada başarı öyküleriyle tanındı ve yayıldı. Her ülkede tüketiciler kaliteli hizmeti marka güvencesinde almayı tercih ettiler, franchise zincirlerinin girdiği sektörlerin yapısı değişti. Franchise işinin doğasında zaten sınır tanımamak var, bir işi iyi beceriyorsanız, dünyanın öbür ucundan talibiniz geliyor. Hemen tüm ülkelerde önce Amerikan markalarıyla tanıştı, bazıları işi hızla öğrendi, kendi markalarını çıkardılar, bazıları uluslar arası markaların hegemonyasına teslim oldular.
Türkiye yerli Franchise konseptlerini gelişmesi konusunda çok başarılı sayılabilir. Geçen yıl franchise zinciri sayısı açısından tüm Avrupa ülkelerinin önüne geçtik. Dünyada çok başarılı, hatta lider olan markalar Türkiye pazarına girdi ve çıktılar. Wendy’s, Wimpy, Dairy Queen, Fuddrackers gibi hamburgerciler, dondurmanın lideri Baskin Robbins, Hard Rock Cafe gibi bir efsane, Quiznos Sub, Hakkasan, Nandos gıdadan örnekler. Sektörlerinde lider konumda olan Alphagraphics, 7 Eleven,Toys R Us, Jani King, Futurekids, World Sites Institute gibi Franchise hizmet ve mağaza zincirleri de gelip gittiler.
Türkiye örneğini franchise yayılması konusunda dünyada benzersiz yapan bazı faktörler var. Gıda zincirlerine meydanı dar eden, en başta Türk mutfağının dünyanın sayılı mutfaklarından olması. Her vatandaşımızın tanıdığı, evinde eşinin, annesinin yapabildiği yemekler, dünyanın her ülkesinde “Türk Lokantası” açmaya yetiyor, nitekim hayatında mutfağa girmemiş birçok girişimcimiz yurt dışında bundan geçiniyor. Başka ülkelerde kabul gören, başarılı olan hızlı servis restoran konseptleri Türkiye’de karşılarında güçlü rakipler buluyor. Sistemi mükemmel olan, işine yatırım yapan yaşıyor, Franchise verip hızlı para kazanmayı düşünen yaşayamıyor.
Türkiye pazarını yabancı istilasından koruyan önemli bir etken de, düzenli olarak yaşadığımız krizler oldu. Yabancı konseptler işler iyiyken gelir, yatırımı ağırdır, başlangıçta yüksek ciroya ve karlılığa ihtiyacı olur. Geldikten kısa süre sonra rutin krizlerimizden biri baş gösterir. İşe yatırım yapmayı göze alanlar dayanır, spekülatif kazanç peşinde olanlar giderler. Yerli markaların gelişmesinde de krizler vesile oldu. Her krizde AVM ve caddelerde boşalan dükkanları başarılı zincirler doldurdu. Girişimciler krizlerde markasızların battığını, markalıların dayandığını gördüler. Sanayi, tekstil, inşaat şirketlerinin patronları kendi sektörlerinde “deniz bitti” deyip kafe açmaya talip oldular.
Türkiye’de Franchise zincirlerin gelişmesine baktığımızda, üç krizle kesilen dört dönem yaşandığını görüyoruz.
1985 yılında McDonald’s ile başlayan “masterfranchise” döneminde girişimciler kuaförden kozmetiğe, hamburgerden markete kadar ne bulduysa getirdiler. İşi öğrenip zincirleşen Turyap, Sağra gibi yerli markaların sayısı ise ancak yabancılar kadardı.
1990 yılında Kuveyt’in işgaliyle başlayıp, ani faiz ve kur artışlarıyla 1993 yılına kadar süren ekonomik kriz, yabancıların hakimiyetini dönemi bitirdi. UFRAD 1991 yılında bu krizin ortasında kuruldu, 1995 yılına kadar ilk dört başkanı yabancı markaların temsilcileriydi.
1994 yılında ekonominin canlanmasıyla başlayan “yerli zincirler” döneminde, AVM lerin açılması ve yabancıların çekilmesiyle doğan boşluğun yerli markalar tarafından doldurulduğunu gördük. İlk franchise fuarı 1994 yılında açıldı ama, ilk beş yılında bin metrekareyi hiç dolduramadı. İyi yerlerde açılan AVM ler markaların gelişmesini ve yayılmasını destekledi. Franchise kavramı pek tanınmıyor, franchise almak isteyen girişimciler giriş bedeli istenmesine tepki gösteriyordu. Büyük bir gazetede franchise markalarını tanıtan köşe yazısının adı “köşe dönmece” konmuştu. Çoğu İstanbul’dan çıkan onlarca marka, az sayıda nazlı yatırımcıya kendini beğendirmeye çalışmaktansa, kendi şubelerini açarak büyüdüler.
1999 Gölcük ve Adapazarı depremleriyle iç piyasa, 9 Eylül 2001 saldırılarıyla ihracat durdu, ağır bir kriz yaşadık. Bu dönemde girişimciler markasızların battığını, markalıların dayandığını gördü ve franchise zincirlerin gücünü anladılar. Güçlü zincirler iyi yerlerde boşalan mağazaları ucuz kiralarla tutarak büyüme fırsatını iyi değerlendirdiler.
2002 yılında başlayan siyasi ve ekonomik istikrar ortamında franchise markaların gelişimi hızlandı. Enlasyonun düşmesiyle birlikte paradan para kazanmaya alışmış birçok sektördeki girişimciler perakendenin ve franchise markaların başarısını keşfettiler. “AVM’ler ve talep” döneminde her şehirde yan yana AVM’ler açıldı, girişimcilerin franchise alma talebi adeta patladı. İyi markalarla iyi AVM lerde yer almak için “bakandan torpil” yapanları gördük. Franchise fuarları 2000 m2 nin üzerine çıktı. Franchise markaları yüzlerle ifade edilir oldu. Bu ortamda yetersiz ve hazırlıksız franchise verenler de çıktı, sorumsuzca çok can yaktılar.
2008 yılındaki global kriz bizi Amerika ve Avrupa kadar vurmasa da etkiledi. Esnaf ve tüccar, satıp parasını alamamakla, satmayıp boş oturmak arasında kararsız kaldılar. Uyduruk markaların elendiği bu krizden, altyapısı sağlam markalar daha da güçlenerek ve boşalan mağazaları tutarak karlı çıktılar.
2010 yılında başlayan “dışa açılma” döneminde artık yerli markaları dünya pazarlarında görüyoruz. Şimdiye dek kendi pazarını korumak için yabancılarla çatışan, yabancıları örnek alarak yapılanan Türk markaları, şimdi dışa açılıyor. Bu gelişme aslında bizimkilerin hevesi ve hazırlığı sonucunda değil, global krizde Türk markalarının performansını fark eden çevre ülkelerindeki girişimcilerin talebiyle oluştu. UFRAD’ın son yıllarda Avrupa Franchise Federasyonu ve Dünya Franchise Konseyinde aktif rol alması, Karadeniz Franchise Federasyonunu kurması, DEİK Kurucu Kuruluşu ve ihracat desteği için İşbirliği Kuruluşu olması ve üyelerini bilgilendirme çabası bu gelişimi hızlandırdı.
2011 yılında devletin franchise sektörüne verdiği ihracat destekleri üç grupta toplanıyor.
1) İşbirliği Kuruluşu olan UFRAD’ın yapacağı dış tanıtım, fuar ve pazar araştırma masraflarının dörtte üçü, ihracatçı heyetlerinin yurt dışı, alıcı heyetlerinin Türkiye gezi masraflarının yarısı devlet tarafından karşılanacak.
2) DTM tarafından seçilecek markaların onaylanan ülkelerde büyümeleri için 4 yıl süreyle her türlü tanıtım, araştırma, tescil, defile, fuar katılımı, ofis, depo, mağaza kirası, showroom dekorasyonu ve ilk 10 franchise mağazanın kuruluş ve kira masraflarının yarısı, her bir destek için 50.000 – 500.000 $ arasında değişen yıllık üst sınırlar içinde devlet tarafından karşılanacak.
3) Turquality programına kabul edilen markaların Türkiye’deki yönetimi ve yapılanması izlenecek, yurt dışındaki harcamalarının yarısı 5 yıl süreyle ve sınırsız olarak karşılanacak. Verecekleri ilk 100 franchise da bu destek kapsamına girecek, ancak bunlar için kuruluşta 100.000 $, kirada 200.000 $ sınırı olacak.

Şimdiye dek desteklenen markaların çoğu konfeksiyon, takı, mobilya, beyaz eşya gibi üreticilerdi. Mayıs 2011 tebliğiyle zincir restoran ve kafeler, yazılım firmaları, Türkiye’de olup yurt dışından müşteri çeken üniversiteler, hastaneler gibi hizmet kuruluşları da bu desteklerden yararlandı. Zincir restoranlar için yurt içinde en az 5, yurt dışında en az 1 şube açmış olma şartı getirildi. Önümüzdeki yıllarda Türk markaların bu desteklerle tüm dünyaya yayıldığını göreceğimize inanıyoruz.


Tarih

Başlık

Yazar

08 Nisan 2016 DEVİR NASIL YAPILIR

Osman Bilge

03 Ekim 2015 FABRİKADAN MAĞAZA ZİNCİRİNE

Osman Bilge

01 Eylül 2015 ZİNCİR SATMAK

Osman Bilge

01 Temmuz 2015 TÜRK TİPİ FRANCHISE - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 ORGANİZE İŞLER - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 2014 - ORGANİZE PERAKENDENİN YILI – Bayim Olur musun? dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2014 ÇOBANLAR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 DEVİR ALMA - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 GELİŞME DÖNEMLERİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2014 DANIŞMANLIK NASIL ALINIR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2013 FRANCHISE TAMİRCİSİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Haziran 2013 BATMANIN BEŞ AŞAMASI - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

01 Şubat 2013 ALTI UNSUR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

30 Aralık 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

11 Kasım 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - EKONOMİST

Osman Bilge

07 Kasım 2012 KÜÇÜK İŞLER - BÜYÜK İŞLER

Osman Bilge

07 Kasım 2012 FRANCHISE ZİNCİRİN 6 BİLEŞENİ

Osman Bilge

01 Eylül 2012 EĞİTİM ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Eylül 2012 FRANCHISE BİR TÜRK İCADI MI? (FRANCHISE REHBERİ 2013)

Osman Bilge

01 Ağustos 2012 FRANCHİSE GLOBAL OLMALI (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Haziran 2012 FAST FOOD’DAN TAVUK DÖNER’E (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Aralık 2011 2012 FRANCHISE SEKTÖRLERİ (PARA)

Osman Bilge

02 Ağustos 2011 FRANCHISING - HÜRRİYET RDM EKİ

Osman Bilge

01 Haziran 2011 KONSEPT İHRACINA DEVLET DESTEKLERİ (PARA)

Osman Bilge

01 Mayıs 2011 DÖNER (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Mart 2011 Dealing With the Complexities of International Expansion

Bachir Mihoubi, president and chief executive officer of FranCounsel

01 Şubat 2011 EMLAK ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Kasım 2010 SİSTEM KURMAK (FRANCHISE REHBERİ 2010)

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE & MORE - EKONOMİST

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (Ekonomist dergisi)

Osman Bİlge

23 Eylül 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (PARA)

Osman Bilge

21 Eylül 2010 RÖPORTAJ (MALL REPORT)

Osman Bİlge

01 Eylül 2010 FRANCHISE ALAN NASIL SEÇİLİR, VEREN NASIL SEÇİLİR (FRANCHISE REHBERİ 2011)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 FRANCHISE & MORE (DÜNYA GAZETESİ FRANCHISE EKİ)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 PİZZA (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

30 Temmuz 2010 DÖNER - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

01 Temmuz 2010 TÜRKİYE FRANCHISE PAZARI - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Haziran 2010 FRANCHISE ANKETLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

11 Mayıs 2010 DEĞERLENDİRME - (Capital dergisi)

Osman Bilge

16 Şubat 2010 2010 BEKLENTİLERİ -EKONOMİST

Osman Bilge

04 Şubat 2010 İŞ FİKRİ - EĞLENCE PARKLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 KAHVE SEKTÖRÜ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 AVM STANDLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2010 TÜRK USULÜ FAST FOOD (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

25 Kasım 2009 INTABLE (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2009 PİDEDE FRANCHISE (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Nisan 2009 FRANCHISE DENETİMLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 15

Osman Bilge

02 Ocak 2009 ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ NEREYE - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 14

Osman Bilge

01 Ocak 2009 2009 BEKLENTİLERİ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2008 TEDARİKÇİ DESTEKLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 13

Osman Bilge

01 Mayıs 2008 ÜRÜN MÜ SATIYORUZ, MEKAN MI ? - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 12

Osman Bilge

21 Mart 2008 FRANCHISE ALANLAR MARKAYI YETERİNCE İNCELİYOR MU - F&M BÜLTEN

Osman Bilge

25 Şubat 2008 AVM anketi - %80 kötümser (F&M Bülteni)

Osman Bilge

25 Şubat 2008 FRANCHISE ALIRKEN KİME GÜVENMELİ (F&M Bülteni)

Osman Bilge

01 Şubat 2008 FRANCHISE VİZYON İŞİDİR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 11

Osman Bilge

01 Aralık 2007 FRANCHISE COACHING - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 10

Osman Bilge

01 Eylül 2007 FRANCHISE KOKUSU - FRANCHISE DÜNYASI SAYI 9

Osman Bilge

17 Şubat 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - OTOBÜS BİLETİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

19 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI – PİZZA (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

05 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - SAĞLIK (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

28 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - KİTAP (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

21 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - ÇOCUK YUVASI (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Eylül 2006 FRANCHISE GİBİ EĞİTİM (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

05 Eylül 2006 FUAR BOŞA GEÇMESİN (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

29 Ağustos 2006 KURTLAR KUZULAR KUŞLAR (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

21 Ağustos 2006 Müşteri kategorileri (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

08 Ağustos 2006 Terarikçi seçimi (Dünya gazetesi Girişim sayfası)

Osman Bilge

25 Temmuz 2006 TÜKETİCİ PİRAMİDİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Temmuz 2006 İş kurana beş tavsiye (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

01 Haziran 2006 İŞ FİKRİ - ISLAK KURU TEMİZLEME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mayıs 2006 TEDARİKÇİ SEÇMEK (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

29 Nisan 2006 RBM (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 GİRİŞİMCİLİK VE FRANCHISE (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2005 İŞ FİKRİ - BUSINESS COACH (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2005 KADEMELİ KONSEPTLER (Franchise Dünyasi Dergisi)

Osman Bilge

01 Haziran 2005 SİSTEM ÇALIŞSIN (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

01 Mart 2005 ORTAK İŞ YAPMAK (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

27 Şubat 2005 İŞ FİKRİ - KÜF GİDERME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

09 Ocak 2005 İŞ FİKRİ - ÇOCUKLARA JİMNASTİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge)

19 Aralık 2004 İŞ FİKRİ - VİTRAY (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

24 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - LED (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

10 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - KUMON (Para dergisi)

Osman Bilge

22 Ağustos 2004 İŞ FİKRİ - MEYVE SUYU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2004 TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI AÇISINDAN MARKA, MAĞAZA VE FRANCHISING SİSTEMİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Çağatay Ünüsan, Serdar Pirtini, Osman Faik Bilge

01 Temmuz 2004 FRANCHISING ÇAĞIMIZIN LONCASI (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

30 Mayıs 2004 İŞ FİKRİ - YAĞLI BOYA TABLO (Para dergisi)

Osman Bilge

25 Nisan 2004 İŞ FİKRİ - JALUZİ TEMİZLEME (Para dergisi)

Osman Bilge

07 Mart 2004 İŞ FİKRİ - THERMAL SAUNA (Para dergisi)

Osman Bilge

15 Şubat 2004 İŞ FİKRİ - YER KAPLAMALARI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - SIRT AĞRISI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - YAĞ FİLTRASYONU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Nisan 2002 ESNAFLIK GELENEĞİNİ FRANCHISING YAŞATACAK (Reyon dergisi)

Osman Bilge

21 Aralık 2001 PERSONEL GİDER-LERİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 EL KITABI (Reyon Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 SIHIRLI FORMÜL (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 AH BU ELEMANLAR (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2001 ADIM ADIM FRANCHISE (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2001 FRANCHISE IHRACI (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Temmuz 2001 BİZİM MEŞHURLAR (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 İŞ KURARKEN NEYE DIKKAT EDELİM (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 BİZİM MEŞHURLAR NEREYE ? (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2001 KRİZ KRİZİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2000 MARKA YARATMA (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2000 SISTEMATIK IHANET (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Mayıs 2000 Dünya gazetesi Fast food ve restoran eki

Osman Bilge

01 Ekim 1999 KÜMESTEKI KAZLAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

01 Temmuz 1999 MARKASIZ MAĞAZALAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

16 Mayıs 1999 HAKSIZ REKABET (Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mart 1999 GIDA ZİNCİRLERİNDE YENİ TREND: KENDİN YAP (Para Dergisi)

Osman Bilge

25 Şubat 1999 FRANCHISING KURBANLARI (Para Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 1999 TURKISH FAST FOOD (Finansal Forum Gazetesi)

Osman Bilge

01 Kasım 1998 SON SÖZLERI (Kariyer Dergisi)

Osman Bilge

30 Ağustos 1997 KIRTASİYECİLİKTE DEVRİM

Osman Bilge

Franchise&More