ÜCRETSİZ SEMİNER
BİZE YAZIN
 
Osman Bilge
03 Mayıs 2006

TEDARİKÇİ SEÇMEK (Franchise Dünyası Dergisi)
Hiçbir şeyden çekmedi
Nasırından çektiği kadar
Yazık oldu Süleyman efendiye
Orhan Veli Kanık

Yazık olmuş gerçekten Süleyman efendiye, belli ki çok çekmiş nasırından.. Orhan Veli’nin yeri bambaşka.. Duru Türkçesi ile yazdıkları insanın içine işler. Bu şiirini her anımsadığımda o Süleyman efendinin yerinde kendimi bulurum. Nasırım yok ama, çektirenim var. Herkesin çektireni kendine göre önemli, benimki de tedarikçilerim..

70’lerde turizm
70’li yıllar, turizmin “patlama” yıllarıydı, dil bilen üniversite öğrenciileri turist rehberliği yapardı. Benim de ilk tedarikçilerim bu sektördendi. Otel kapısında beklerim otobüs gelmez, otobüs kapıdadır şöför kahvaltıya kaybolur, gece turunda şöför kafayı bulur dönerken kaza yapar.. Anadolu’da yüzlerce kilometre yol yapıp yorgun argın otele gelirim, odaların yarısı başka gruba verilmiştir. Çifte rezervasyonu öyleine kanıksamıştık ki, gideceğimiz şehirde tek otel varsa, yolda gördüğümüz diğer turist otobüsleriyle kapışır, tarihi yerleri pas geçer otele ilk girmek için yarışırdık. Deniz Yolları Kartal’da feribot yarım saat erken kaldırınca, otobüsümüz Yalova’ya giderken biz grubun yarısıyla sahilde kalakalmıştık. THY uçak değişti deyince de grubun yarısını İstanbul’dan Antalya’ya otobüsle göndermiştik. O yıllarda hep bu tür sorunlarla uğraşır, sonuçta ne yapar eder turisti memnun eder gönderirdik. Tedarikçilerden kaynaklanan sorunların o sektöre has olduğunu sanıyordum. Çok yanılmışım..

80’lerde mühendislik
80’li yıllarda Almanya’daki mühendislik eğitimi sonrasında Türkiye’de satınalma yaparken bin beterini yaşadım. “Almancı” kafamla, tedarikçilere işin tarifini yapar, teknik resmini verirdim. Gelenin ne ölçüsü tutardı, ne malzemesi, ne de teslim tarihi. Yeni fabrika yatırımında konveyörleri sektörün “en saygın” firmasına ısmarlamış, teslime bir ay kala duruma bakmak için fabrikasına gitmiştim. Daha imalata başlamamıştı bile.. Fabrikanın gecikmesine mi yanarsın, sezonu kaçırdığına mı yanarsın, ihracat taahhüdünü tutturamadığına mı yanarsın.. Milyon dolarlık zarar bir yandan, rezillik öte yandan.. Bana en ağır gelense, böyle dalgacı tedarikçileri defterden silip, zararımın tazminini istemek yerine, onları adam edip siparişini ne yapıp edip almaya uğraşmak zorunda kalmaktı. Tedarikçilerle yeterince uğraşırsam sonrasında rahat ederim sanıyordum. Çok yanılmışım..

90’larda franchise
90’lı yıllarda üretim, ithalat, ihracat, dağıtım, perakende, taahhüt, franchise, eğitim derken, epey farklı alanlarda profesyonel, danışman ve girişimci olarak çalıştım. İster istemez tedarikçilerimin sayısı da arttı, üstelik hiç bilmediğim alanlara da yayıldı. Tedarikçi seçerken biraz eş dost tavsiyesine, biraz çalışmasını, yerini gözümle görmeye, biraz sahibini tanıyıp huyunu suyunu anlamaya ağırlık verirdim. Tedarikçilerle başım hiç dertten kurtulmazdı. Malum, 90’lı yıllar kriz yıllarımızdı. Saddam krizi, Çiller krizi, Döviz krizi, Faiz krizi, Nerdenbuldun krizi, Deprem krizi derken, piyasada sağlam kimse kalmamıştı. Bizim tedarikçiler de “önce can, sonra canan” derler, önce kendilerini kurtarmaya bakar, ölmez sağ kalırlarsa bizim işimizi yaparlardı. Aslında anlayışla karşılamak lazım. Bir tür “vahşi batı” ortamı vardı o günlerde. Kriz her yanı sarınca, müşterilere güvenilmiyordu, çek-senet elde patlıyordu, müşteri ortadan kayboluveriyordu. Firmaların müşteri tarafında yaşadığı sorun, anında tedarikçiye yansırdı. Çoğunluk sermayesiz çalıştığı için, müşteri ödemezse tedarikçi de para alamazdı. Firmalar birbirlerini idare eder, “sağlam” alıcılarsa kesinlikle geç öderlerdi. Büyük alıcın varsa büyük riskin vardı. Zaten becerebilen herkes bu nedenle perakendeye girdi, sıcak paraya kavuştu. Gerek yurtdışı işlerde, gerekse ithalatta Avrupalı, Amerikalı tedarikçilerim de oldu. Onlarda da var dalgacılar, ama genelde pahalı ama sorunsuz ürünleri var. Uzun süre veriyor, ama zamanında teslim ediyorlar. Her şeye rağmen kriz ortamında bizim tedarikçiler bizi “idare” ettiler. Yabancılara göre bizimkilerin üstün yanının “esneklik” olduğunu sanırdım. Çok yanılmışım..

Tedarikçi rehberi
2000’li yıllarda tedarikçilerin kıymetini anlayınca Kobi Girişim dergisini çıkardığımız dönemde bir “Tedarikçi Rehberi” hazırlamaya giriştim. Franchise verenler aynı işleri defalarca yaptırdıkları için değerli bir bilgiye sahipler. Bir tedarikçi onları ancak bir kez kandırabilir. Deneye yanıla herkes sonunda bir şekilde memnun kaldığı tedarikçilerini buluyor. Franchise firmaların bu deneyimini sektöre yararlı hale getirmek “tedarikçilerimizi paylaşalım” diyen bir yazı hazırladım herkese gönderdim. Kimseden yanıt alamayınca tanıdıklarımdan aramaya başladım. Aldığım yanıt “memnun kaldığım tedarikçimi verirsem herkes iş verir, ben ortada kalırım” oldu.

Böylece bizim Tedarikçi Rehberi hiç yayınlanamadı. İşe yeni girenler de aynı deneme ve yanılmaları tekrarladı durdular. Tutulmayan sözler, geciken sevkiyatlar, kalitesiz ürünler, özensiz hizmetler, şişirilen faturalar herkesin ortak derdi olmayı sürdürüyor. Tedarikçisini saklayan sektör, bir kara liste bile oluşturamıyor. İki gözü, iki kulağı, biraz da referansı olan herkesi adam sanıyorsunuz, iş işten geçtikten sonra eksiğini anlıyorsunuz. Şimdi tedarikçi bilgilerinin paylaşılması için bir ortam hazırladım. Franchise & More web sayfasında (www.franchisemore.com) marka arama motorunda tedarikçilere de yer verdim. Bu kez franchise verenlerden değil, tedarikçilerden istiyorum kendilerini kaydetmelerini. Referanslarınızı belirtin, biz arar sorarız diyorum. Franchise verenler her ne kadar isim vermese de, sorunca iyiye kötü diyecek değiller ya..

Neden zor

Tedarikçiler çok önemli. Adamı batırır da, çıkarır da.. Yanlış dolapçı seçtiği için dükkanda mal tutamayan, sezonu kaçırınca borcunu ödeyemeyip batanı tanıdım. Bilgisayar bakımını yapan firma yeterli önlem almadığı için sistemi çöken, işleri tıkananı tanıdım. Sizin başınıza gelmedi mi hiç, bir virüsle kayıtlarınızın kaybolması? Belki de “nasılsa hepsi dalgacı” diye düşünüp, kendiniz birşeyler yapıyorsunuz veya işi şansa bırakıyorsunuzdur.

Nasrettin Hoca damdan düşmüş, yerde yatarmış, herkes etrafına toplanmış, ne yapacaklarına dair her kafadan başka ses çıkıyor. Hoca demiş ki, “bırakın yardım etmeyi, bana damdan düşeni bulun”. Aslında bizim tedarikçi seçimi de biraz öyle oluyor. Hep birilerinin canı yanıyor, işin doğrusunu da canı yanmışlar biliyor. Peki şart mı bu? Neden hep aynı hataları tekrarlar dururuz, neden hep hatalardan öğreniriz?

1. Neden: İşi bilmemek
Tedarikçi seçimindeki başta gelen hata nedeni, işverenin işin esasını, sonucu etkileyen inceliklerini bilmemesi Neyin önemli olduğunu, neyin ne sonuçl doğuracağını bilmeyen, işini tarif de edemiyor, yapılan işi kontrol da edemiyor. Konusunda uzmanlaşmış firma az, herkes hangi iş para kazandırıyorsa saldırıyor. Tedarikçi seçerken süslü laflara, abartılı vaatlere, tanıdık referanslarına, çalışanların yönlendirmelerine dayanıyor. Sonuçlar, ancak uzun süreli kullanım sonrasında ortaya çıkıyor.

2. Neden: Eksik rekabet
Diğer bir sorun da, eksik rekabet ortamı. Genelde firmalar az sayıda bildikleri veya kendilerine önerilen adaylar arasından seçim yapıyorlar. Zaten memnunsa hep aynı firmayla çalışıyor, arada adet yerini bulsun diye alternatif teklifler alıyorlar, onları da mevcut tedarikçileri getiriyor. Uzun zamandır aynı tedarikçiye çalışıyor olmakla da övünüyorlar. Bunun getirdiği rahatlığın bedeli ise, tedarikçinin “müşteri çantada keklik” diye düşündüğünden kendini geliştirmemesi, fiyatını düşürmemesi. Müşteriyi böylesine bağlamanın yolu da genelde acil durumlarda hemen müdahale etmekten, müşterinin bilmediğini ona öğretmekten, müşterisi adına ürün geliştirme çalışması yapmaktan geçiyor. Firma işini bilse tedarikçisinin bilgisine muhtaç olur mu? Gerçekte 2. nedenin asıl nedeni de 1. neden yani.

3. Neden: Duygusal seçim
Tedarikçi seçiminde tanıdıklar, eski çalışanlar, tavsiye edilenler, tatlı dilli satıcılar hep öne çıkıyor. Oysa tavsiye eden kişi bazen iş yaptırdığı için değil, kuzeninin kocası olduğu için söylemiş olabiliyor, yani kişiyi tanıyor, işini hiç bilmiyor. Ayrıca iş yaptırmış olsa bile, diğer firmaya aynı derecede uygun olup olmadığı hala meçhul. Seçimini böylesine duygusal yapılmasının bir nedeni o işi yapabilecek firmaların tam bir listesinin elde olmaması, diğer nedeni işverenin işi bilmemesinen ötürü tanımadığına kazıklanmaktansa “hiç olmazsa aracı olana sitem ederim” diyerek tanıdığını seçmesi. Yani 3. nedenin gerçek nedeni de 1. neden oluyor.

4. Neden: Ucuza kaçma
Herkesin parası kıymetli. Ya sınırlı bütçesi olduğundan, veya daha düşük fiyat veren çıktığından, tercih doğal olarak etiket fiyatına göre yapılıyor. Pahalı olanın sağlayabileceği ilave yararlar veya ortadan kaldırdığı riskler varsa bile, anlaşılamazsa dikkate alınamıyor. Ucuzu seçen neyi kaybettiğini çoğu zaman hiç anlamıyor bile. Yani 4. nedenin de gerçek nedeni 1. neden oluyor.

5. Neden: Danışmama
Bilmediğini bilmek, bilene sormak da bir marifet. Gelişmiş ülkelerde bilmediği işte danışman kullanıyorlar, zaman kaybetmiyor, deneyip yanılmıyorlar. Fatura kesip hizmet veren danışman da yaptığı işin sorumluluğunu taşıyor. Bizim girişimcimiz herkesi kendi gibi bildiğinden, danışmana güvenmiyor. Diğer yandan kerameti kendinden menkul danışman da kitaptan iki laf edip gidiyor. Sanırım kültürümüzde başkasından akıl almaya engel bir önyargı da var. Ben danışmanlık verirken, müşterimin danışmadan karar alıp zarar ettiğini defalarca yaşadım. Alınan kararın sonuçlarının ne olabileceği konusunda fikir sahibi olmayan, deneme cesaretini ve hevesini buluyor. Yani 5. nedenin de gerçek nedeni 1. neden oluyor.

Nasıl çalışmalı

Tedarikçi seçmenin yolu, ne istediğini bilmekten geçiyor. Ya vereceğiniz işin inceliklerini bileceksiniz, veya öğreneceksiniz. Eğer kadronuzda işi bilen varsa ne ala.. Yoksa “damdan düşeni” bulacaksınız. Eşe dosta sorarak yardım alabiliyorsanız ne ala.. Yoksa danışmanlık alacaksınz. Bu size ileride doğacak belirsiz maliyetten kesinlikle daha ucuza gelecektir.

Akıllı satınalmacı, bilmediğini satıcılardan öğrenir. Eğer doğru firmalardan teklif almayı becerebilirseniz, hem işin inceliklerini öğrenirsiniz, hem doğru tedarikçiyi seçersiniz. Bunun için ne yapıp edip sektör lideri, rakibinizin tedarikçisi, işin eskisi gibi özellikleri olan tedarikçilerle görüşmelisiniz. Her birine rakiplerinden üstün yanını, kimlere hizmet verdiğini, fiyatını neyle hakettiğini sorarsanız, bir sonraki tedarikçiyle konuşacak konularınız çoğalır. 3-4 adayla görüştükten sonra siz de işin inceliklerini öğrenirsiniz. Referans verdiği firmalarla da konuşursanız, kimin sizin için en uygun tedarikçi (veya danışman) olacağına kolayca karar verebilirsiniz. Bu yöntem bir tanıdıktan tavsiye alıp kısa bir pazarlıkla başlamaktan daha zahmetli ama daha sağlam olacaktır.

İşe başlarken detayları içeren bir anlaşma yapmak şart. Sadece sorun olursa sorumluyu belirlemek için değil, sorun olmaması için de lazım anlaşma. Teslim süresi, teslim yeri, kabul kriteri, hata ve gecikme halinde yaptırımlar, ödeme şekli ve zamanı gibi detaylar baştan iyi belirlenmezse büyük olasılıkla sorun yaşanıyor.

Yeni bir tedarikçiyle çalışırken, ona nereye kadar güveneceğinizi anlamak için, baştan yoğun talepte bulunmakta yarar var. Performansını, kalitesini, teslim süresini görür, ileride ondan ne bekleyecebileceğinizi baştan bilirsiniz.

Tek tedarikçiyle çalışmak veya çok tedarikçiyi kapıştırmak bir yönetim ve kalite felsefesi gibi sunuluyor. Oysa sorun başka. İşinin inceliğini bilmeyen, tek tedarikçiyle çalışamaz, çalışırsa yüksek bedel öder. İşini bilmese bile, ödediği bedelin normalden yüksek olup olmadığını tedarikçisinin arabasından, ofisinden rahatlıkla anlayabilir. İşinin inceliklerini bilen ise, yeterince güçlü miktarlar alıyorsa, maliyetleri iyi bilir ve makul kar bırakırsa tek tedarikçiyi kendine tam bağlayarak daha iyi verim alabilir. Ancak ülkemizde böyle düşünen ve davranan satınalmacı ve tedarikçi yok gibi.



Tarih

Başlık

Yazar

08 Nisan 2016 DEVİR NASIL YAPILIR

Osman Bilge

03 Ekim 2015 FABRİKADAN MAĞAZA ZİNCİRİNE

Osman Bilge

01 Eylül 2015 ZİNCİR SATMAK

Osman Bilge

01 Temmuz 2015 TÜRK TİPİ FRANCHISE - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 ORGANİZE İŞLER - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 2014 - ORGANİZE PERAKENDENİN YILI – Bayim Olur musun? dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2014 ÇOBANLAR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 DEVİR ALMA - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 GELİŞME DÖNEMLERİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2014 DANIŞMANLIK NASIL ALINIR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2013 FRANCHISE TAMİRCİSİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Haziran 2013 BATMANIN BEŞ AŞAMASI - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

01 Şubat 2013 ALTI UNSUR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

30 Aralık 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

11 Kasım 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - EKONOMİST

Osman Bilge

07 Kasım 2012 KÜÇÜK İŞLER - BÜYÜK İŞLER

Osman Bilge

07 Kasım 2012 FRANCHISE ZİNCİRİN 6 BİLEŞENİ

Osman Bilge

01 Eylül 2012 EĞİTİM ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Eylül 2012 FRANCHISE BİR TÜRK İCADI MI? (FRANCHISE REHBERİ 2013)

Osman Bilge

01 Ağustos 2012 FRANCHİSE GLOBAL OLMALI (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Haziran 2012 FAST FOOD’DAN TAVUK DÖNER’E (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Aralık 2011 2012 FRANCHISE SEKTÖRLERİ (PARA)

Osman Bilge

02 Ağustos 2011 FRANCHISING - HÜRRİYET RDM EKİ

Osman Bilge

01 Haziran 2011 KONSEPT İHRACINA DEVLET DESTEKLERİ (PARA)

Osman Bilge

01 Mayıs 2011 DÖNER (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Mart 2011 Dealing With the Complexities of International Expansion

Bachir Mihoubi, president and chief executive officer of FranCounsel

01 Şubat 2011 EMLAK ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Kasım 2010 SİSTEM KURMAK (FRANCHISE REHBERİ 2010)

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE & MORE - EKONOMİST

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (Ekonomist dergisi)

Osman Bİlge

23 Eylül 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (PARA)

Osman Bilge

21 Eylül 2010 RÖPORTAJ (MALL REPORT)

Osman Bİlge

01 Eylül 2010 FRANCHISE ALAN NASIL SEÇİLİR, VEREN NASIL SEÇİLİR (FRANCHISE REHBERİ 2011)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 FRANCHISE & MORE (DÜNYA GAZETESİ FRANCHISE EKİ)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 PİZZA (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

30 Temmuz 2010 DÖNER - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

01 Temmuz 2010 TÜRKİYE FRANCHISE PAZARI - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Haziran 2010 FRANCHISE ANKETLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

11 Mayıs 2010 DEĞERLENDİRME - (Capital dergisi)

Osman Bilge

16 Şubat 2010 2010 BEKLENTİLERİ -EKONOMİST

Osman Bilge

04 Şubat 2010 İŞ FİKRİ - EĞLENCE PARKLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 KAHVE SEKTÖRÜ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 AVM STANDLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2010 TÜRK USULÜ FAST FOOD (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

25 Kasım 2009 INTABLE (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2009 PİDEDE FRANCHISE (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Nisan 2009 FRANCHISE DENETİMLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 15

Osman Bilge

02 Ocak 2009 ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ NEREYE - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 14

Osman Bilge

01 Ocak 2009 2009 BEKLENTİLERİ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2008 TEDARİKÇİ DESTEKLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 13

Osman Bilge

01 Mayıs 2008 ÜRÜN MÜ SATIYORUZ, MEKAN MI ? - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 12

Osman Bilge

21 Mart 2008 FRANCHISE ALANLAR MARKAYI YETERİNCE İNCELİYOR MU - F&M BÜLTEN

Osman Bilge

25 Şubat 2008 AVM anketi - %80 kötümser (F&M Bülteni)

Osman Bilge

25 Şubat 2008 FRANCHISE ALIRKEN KİME GÜVENMELİ (F&M Bülteni)

Osman Bilge

01 Şubat 2008 FRANCHISE VİZYON İŞİDİR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 11

Osman Bilge

01 Aralık 2007 FRANCHISE COACHING - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 10

Osman Bilge

01 Eylül 2007 FRANCHISE KOKUSU - FRANCHISE DÜNYASI SAYI 9

Osman Bilge

17 Şubat 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - OTOBÜS BİLETİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

19 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI – PİZZA (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

05 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - SAĞLIK (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

28 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - KİTAP (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

21 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - ÇOCUK YUVASI (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Eylül 2006 FRANCHISE GİBİ EĞİTİM (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

05 Eylül 2006 FUAR BOŞA GEÇMESİN (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

29 Ağustos 2006 KURTLAR KUZULAR KUŞLAR (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

21 Ağustos 2006 Müşteri kategorileri (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

08 Ağustos 2006 Terarikçi seçimi (Dünya gazetesi Girişim sayfası)

Osman Bilge

25 Temmuz 2006 TÜKETİCİ PİRAMİDİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Temmuz 2006 İş kurana beş tavsiye (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

01 Haziran 2006 İŞ FİKRİ - ISLAK KURU TEMİZLEME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mayıs 2006 TEDARİKÇİ SEÇMEK (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

29 Nisan 2006 RBM (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 GİRİŞİMCİLİK VE FRANCHISE (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2005 İŞ FİKRİ - BUSINESS COACH (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2005 KADEMELİ KONSEPTLER (Franchise Dünyasi Dergisi)

Osman Bilge

01 Haziran 2005 SİSTEM ÇALIŞSIN (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

01 Mart 2005 ORTAK İŞ YAPMAK (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

27 Şubat 2005 İŞ FİKRİ - KÜF GİDERME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

09 Ocak 2005 İŞ FİKRİ - ÇOCUKLARA JİMNASTİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge)

19 Aralık 2004 İŞ FİKRİ - VİTRAY (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

24 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - LED (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

10 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - KUMON (Para dergisi)

Osman Bilge

22 Ağustos 2004 İŞ FİKRİ - MEYVE SUYU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2004 TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI AÇISINDAN MARKA, MAĞAZA VE FRANCHISING SİSTEMİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Çağatay Ünüsan, Serdar Pirtini, Osman Faik Bilge

01 Temmuz 2004 FRANCHISING ÇAĞIMIZIN LONCASI (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

30 Mayıs 2004 İŞ FİKRİ - YAĞLI BOYA TABLO (Para dergisi)

Osman Bilge

25 Nisan 2004 İŞ FİKRİ - JALUZİ TEMİZLEME (Para dergisi)

Osman Bilge

07 Mart 2004 İŞ FİKRİ - THERMAL SAUNA (Para dergisi)

Osman Bilge

15 Şubat 2004 İŞ FİKRİ - YER KAPLAMALARI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - SIRT AĞRISI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - YAĞ FİLTRASYONU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Nisan 2002 ESNAFLIK GELENEĞİNİ FRANCHISING YAŞATACAK (Reyon dergisi)

Osman Bilge

21 Aralık 2001 PERSONEL GİDER-LERİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 EL KITABI (Reyon Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 SIHIRLI FORMÜL (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 AH BU ELEMANLAR (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2001 ADIM ADIM FRANCHISE (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2001 FRANCHISE IHRACI (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Temmuz 2001 BİZİM MEŞHURLAR (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 İŞ KURARKEN NEYE DIKKAT EDELİM (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 BİZİM MEŞHURLAR NEREYE ? (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2001 KRİZ KRİZİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2000 MARKA YARATMA (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2000 SISTEMATIK IHANET (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Mayıs 2000 Dünya gazetesi Fast food ve restoran eki

Osman Bilge

01 Ekim 1999 KÜMESTEKI KAZLAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

01 Temmuz 1999 MARKASIZ MAĞAZALAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

16 Mayıs 1999 HAKSIZ REKABET (Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mart 1999 GIDA ZİNCİRLERİNDE YENİ TREND: KENDİN YAP (Para Dergisi)

Osman Bilge

25 Şubat 1999 FRANCHISING KURBANLARI (Para Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 1999 TURKISH FAST FOOD (Finansal Forum Gazetesi)

Osman Bilge

01 Kasım 1998 SON SÖZLERI (Kariyer Dergisi)

Osman Bilge

30 Ağustos 1997 KIRTASİYECİLİKTE DEVRİM

Osman Bilge

Franchise&More