ÜCRETSİZ SEMİNER
BİZE YAZIN
 
Osman Bilge
01 Eylül 2015

ZİNCİR SATMAK
ZİNCİRLER EL DEĞİŞTİRİRKEN
Hızlı koşuyoruz
Franchise sektöründeki hızlı gelişme şaşırtıcı boyuta ulaştı. Zincir sayısı bakımından Avrupa ülkelerini geride bıraktık. Ama bunlara zincir denir mi, o ayrı soru. İkinci dükkanı açan franchise veriyor, üç dükkan olunca zincir oldum diyor. Havadan gelen parayı, franchise ile gelen havayı herkes seviyor. “İstim arkadan gelsin” misali, bir stratejisi, altyapısı, kadrosu olmadan yürüyüp gidiyorlar.
Franchise sistemini kurduktan sonra işe başlayan yok. “Göç yolda düzülür” misali başladıktan sonra tamamlıyorlar. Birilerinin franchise verdiğini gören herkes, “benim neyim eksik” diyerek kervana katılıyor. Körlerin arasında şaşılar kral oluyor. İşletme sayısı 100’ü geçen, franchise alanlarına para kazandıran, gelişmiş ülkelere franchise verebilen marka sayısı, parmakla sayılacak kadar az.
Denetimsiz piyasa
Piyasada denetim yoksa, satıcılar içerde aslan, dışarıda fare kesilir. Konfeksiyoncuysa, malını çarşıda satar ama ihracatçıya beğendiremez. Çiftçiyse domatesini pazarda satar ama Rusya’dan geri döner. İnşaatçıysa eksik malzemeyle yaptığı evi yazlıkçıya satar ama depremde yıkılır, yurt dışında taahhüde girmez bile. İnsanın doğası ve dağılım eğrisi gereği, her alanda çok sayıda beceriksiz, az sayıda becerikli çıkar. Pazarda denetim yoksa, çok sayıda beceriksiz, akılsızları kandırır durur; az sayıda becerikli içerde büyük oynar, dışarıda dünya kalitesinde iş yapar. Sorun birilerinin beceriksiz olması değil, iç pazarın denetimsiz bırakılması. Devlet çoğunlukla yetersiz kalır, geç ve sert müdahale eder. Kalite istiyorsak başkasından beklememeli, önce sektör kendini denetlemeli, sonra tüketici bilinçli seçim yapmalı. Franchise sektöründe yaşanan da bu.
Üç turlu yarış
Zincirler üç adımda büyür: 1) kurulur, 2) yayılır, 3) kurumsallaşır.
Kuruluşu genelde deneyimli perakendeci yapar, 3-5 dükkan açar ama orada tıkanır. İyi köfte yapmak iyi franchise yapmak değildir. Kuruluşta hoş mekan, iyi ürün yeter, bunun için iyi esnaflık, teknik bilgi, çok çalışmak gerekir, ama sonrası için organizasyon şart.
Yayılırken kadro, ekipman, tedarik, promosyon, reklam, yer bulma gibi sorunlar aşılmalıdır. Franchise vermenin de rahatlığıyla 50-100 dükkana kadar rahat büyür, ama sonrasında kurumsallaşmak şart.
Kurumsallaşma aşamasında güçlü finans, sürekli reklam ve verimli yönetim gerekir. Kurumsal yapının genel giderleri küçük esnaftan daha yüksek olacağı için işletme de farklılaşmak zorundadır. Yüksek ciro, havalı mekan, profesyonel yönetim, güçlü tedarik, sürekli reklam, işlek yerler şart.
Kurarken esnaf, yayılırken işadamı, kurumsallaşırken holding gibi davranmak gerek. Kuruluşu işadamı yaparsa detayı kaçırıyor, holding yaparsa işletme verimli çalışmıyor. Yayılmayı esnaf yaparsa altını dolduramıyor, holding yaparsa masrafları karşılamıyor. Kurumsallaşmayı esnaf birikimi olmadığı için yapamıyor, işadamı çok yatırıp az kazanmaya yanaşmıyor. Çaresi, her aşamayı en iyi yürütecek olana bırakmak.
F&M olarak biz buna “üç turlu bayrak yarışı” diyoruz. Turunu tamamlayan bayrağı bir sonraki yarışçıya devrediyor. Ancak bu bayrak yarışı aynı pistte üç tur koşulmuyor, üç farklı pist var. Birinci pist çamur, ancak işi bilen, beceren, bireysel çaba gösteren geçebiliyor. İkinci pist engelli, ancak çabuk ve doğru karar veren, değişimi iyi yöneten, kaynakları verimli kullanan tamamlayabiliyor. Üçüncü tur düz yol, ancak en hızlı olan, en güçlü olan kazanıyor.
Zincir ne zaman satılır
Üç turda farklı beceriler gerektiği için genelde zincirler tur atlarken el değiştiriyor. Kuruluşu yapan esnaf ya ailesi ve kadrosuyla devam ediyor, veya yanına işadamı niteliğinde birini ortak alıyor. Kuran eğer işadamı niteliklerine sahipse yayılmayı başarıyor, değilse zincir dağılıyor veya satılıyor. Kurumsallaşma aşamasına geldiğinde zaten aldığı teklifler başını döndürüyor, alıcı operasyoncuysa tamamını, değilse bir kısmını satıyor.
Zincirleri kimler alıyor, ona da bakalım. İkinci turun koşucusu işadamları, birkaç yıl öncesine kadar franchise vermenin cazibesini keşfedince kendileri konsept oluşturmaya çalışırlardı, deneye yanıla zorluğunu anladılar. Artık hazır zinciri almayı tercih ediyor, kuruluş aşamasını bitirmiş, yayılma aşamasına gelmiş zincirlere talip oluyorlar. Birkaç milyon lirayı ayırabilen inşaatçı, tekstilci, kuyumcu, ihracatçı, doktor, mimar gibi işi görüp tanıyan farklı alanlardan girişimciler, zincirlere ortak olup büyüterek kazançtan pay almak istiyor. Ama çoğu deneyimsiz oldukları için sıradan kalıyor, yapamayacak kişilere franchise veriyor, sorun yaşıyorlar. Bir şekilde, düşe kalka öğrenecekler.
Üçüncü turun koşucusu kurumsal yatırımcılar birkaç yıl öncesine kadar yayılma aşamasını tamamlamış, düzgün çalışan, kurallı yönetilen zincir bulamıyorlardı. Ama fonlar, holdingler, Körfez sermayesi, zincir sahibi güçlü sermaye yapısına sahip girişimciler iş ciddi inceleme aşamasına gelince eksikleri görüyorlardı. Bu süreç o kadar sürekli yaşanınca, büyüyen zincirler düzgün çalışmanın yararlarını keşfettiler. Sırf fonlar beğensin diye daha fazla işletme açmaya, daha yüksek ciroyu kendi üzerlerinden geçirmeye, daha çok yerin kiralamasını kendi adına yapmaya başladılar.
Danışmanlık neye yarar
F&M olarak önerimiz, franchise verenlerin bütün bu gelişmeleri öngören, uzun vadeli, kendilerine uygun, gerçekçi bir strateji oluşturmaları ve buna uygun hareket etmeleri. Birçok belirsizlik ve yenilik içeren büyüme sürecinde danışmanlık almak şart.
Sık yapılan hata, danışman denilince teknik detaylara hakim uzmanların anlaşılması. Bu tabi ki şart, ama asıl gereken, deneme-yanılma yoluyla yürümemek geleceği öngörüp doğru stratejiyi belirlemek, bu kapasiteye sahip danışmanlarla çalışmak.
Girişimciler genelde strateji gibi önemli bir konuyu kimseye bırakmıyor, kendileri kurgulamaya çalışıyorlar. Önceden bu çapta bir proje yönetmemiş, girdiği pazarı tanımayan, kadrosunu ve taşeronlarını uzmanlıklarına göre değil tanıdıklığa ve fiyatına göre seçen girişimcinin pek şansı olmuyor. Başta yapılan hatanın sonuçları, sonra harcanan çabalarla düzelmiyor. Ülkemizin gayrı maddi varlığı olarak gördüğümüz, yılların emeğiyle oluşmuş markalar, özgüveni yüksek maceracı girişimcilerin elinde heba oluyor.


Tarih

Başlık

Yazar

08 Nisan 2016 DEVİR NASIL YAPILIR

Osman Bilge

03 Ekim 2015 FABRİKADAN MAĞAZA ZİNCİRİNE

Osman Bilge

01 Eylül 2015 ZİNCİR SATMAK

Osman Bilge

01 Temmuz 2015 TÜRK TİPİ FRANCHISE - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 ORGANİZE İŞLER - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 2014 - ORGANİZE PERAKENDENİN YILI – Bayim Olur musun? dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2014 ÇOBANLAR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 DEVİR ALMA - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 GELİŞME DÖNEMLERİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2014 DANIŞMANLIK NASIL ALINIR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2013 FRANCHISE TAMİRCİSİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Haziran 2013 BATMANIN BEŞ AŞAMASI - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

01 Şubat 2013 ALTI UNSUR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

30 Aralık 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

11 Kasım 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - EKONOMİST

Osman Bilge

07 Kasım 2012 KÜÇÜK İŞLER - BÜYÜK İŞLER

Osman Bilge

07 Kasım 2012 FRANCHISE ZİNCİRİN 6 BİLEŞENİ

Osman Bilge

01 Eylül 2012 EĞİTİM ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Eylül 2012 FRANCHISE BİR TÜRK İCADI MI? (FRANCHISE REHBERİ 2013)

Osman Bilge

01 Ağustos 2012 FRANCHİSE GLOBAL OLMALI (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Haziran 2012 FAST FOOD’DAN TAVUK DÖNER’E (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Aralık 2011 2012 FRANCHISE SEKTÖRLERİ (PARA)

Osman Bilge

02 Ağustos 2011 FRANCHISING - HÜRRİYET RDM EKİ

Osman Bilge

01 Haziran 2011 KONSEPT İHRACINA DEVLET DESTEKLERİ (PARA)

Osman Bilge

01 Mayıs 2011 DÖNER (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Mart 2011 Dealing With the Complexities of International Expansion

Bachir Mihoubi, president and chief executive officer of FranCounsel

01 Şubat 2011 EMLAK ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Kasım 2010 SİSTEM KURMAK (FRANCHISE REHBERİ 2010)

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE & MORE - EKONOMİST

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (Ekonomist dergisi)

Osman Bİlge

23 Eylül 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (PARA)

Osman Bilge

21 Eylül 2010 RÖPORTAJ (MALL REPORT)

Osman Bİlge

01 Eylül 2010 FRANCHISE ALAN NASIL SEÇİLİR, VEREN NASIL SEÇİLİR (FRANCHISE REHBERİ 2011)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 FRANCHISE & MORE (DÜNYA GAZETESİ FRANCHISE EKİ)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 PİZZA (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

30 Temmuz 2010 DÖNER - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

01 Temmuz 2010 TÜRKİYE FRANCHISE PAZARI - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Haziran 2010 FRANCHISE ANKETLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

11 Mayıs 2010 DEĞERLENDİRME - (Capital dergisi)

Osman Bilge

16 Şubat 2010 2010 BEKLENTİLERİ -EKONOMİST

Osman Bilge

04 Şubat 2010 İŞ FİKRİ - EĞLENCE PARKLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 KAHVE SEKTÖRÜ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 AVM STANDLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2010 TÜRK USULÜ FAST FOOD (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

25 Kasım 2009 INTABLE (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2009 PİDEDE FRANCHISE (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Nisan 2009 FRANCHISE DENETİMLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 15

Osman Bilge

02 Ocak 2009 ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ NEREYE - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 14

Osman Bilge

01 Ocak 2009 2009 BEKLENTİLERİ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2008 TEDARİKÇİ DESTEKLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 13

Osman Bilge

01 Mayıs 2008 ÜRÜN MÜ SATIYORUZ, MEKAN MI ? - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 12

Osman Bilge

21 Mart 2008 FRANCHISE ALANLAR MARKAYI YETERİNCE İNCELİYOR MU - F&M BÜLTEN

Osman Bilge

25 Şubat 2008 AVM anketi - %80 kötümser (F&M Bülteni)

Osman Bilge

25 Şubat 2008 FRANCHISE ALIRKEN KİME GÜVENMELİ (F&M Bülteni)

Osman Bilge

01 Şubat 2008 FRANCHISE VİZYON İŞİDİR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 11

Osman Bilge

01 Aralık 2007 FRANCHISE COACHING - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 10

Osman Bilge

01 Eylül 2007 FRANCHISE KOKUSU - FRANCHISE DÜNYASI SAYI 9

Osman Bilge

17 Şubat 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - OTOBÜS BİLETİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

19 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI – PİZZA (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

05 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - SAĞLIK (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

28 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - KİTAP (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

21 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - ÇOCUK YUVASI (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Eylül 2006 FRANCHISE GİBİ EĞİTİM (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

05 Eylül 2006 FUAR BOŞA GEÇMESİN (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

29 Ağustos 2006 KURTLAR KUZULAR KUŞLAR (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

21 Ağustos 2006 Müşteri kategorileri (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

08 Ağustos 2006 Terarikçi seçimi (Dünya gazetesi Girişim sayfası)

Osman Bilge

25 Temmuz 2006 TÜKETİCİ PİRAMİDİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Temmuz 2006 İş kurana beş tavsiye (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

01 Haziran 2006 İŞ FİKRİ - ISLAK KURU TEMİZLEME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mayıs 2006 TEDARİKÇİ SEÇMEK (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

29 Nisan 2006 RBM (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 GİRİŞİMCİLİK VE FRANCHISE (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2005 İŞ FİKRİ - BUSINESS COACH (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2005 KADEMELİ KONSEPTLER (Franchise Dünyasi Dergisi)

Osman Bilge

01 Haziran 2005 SİSTEM ÇALIŞSIN (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

01 Mart 2005 ORTAK İŞ YAPMAK (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

27 Şubat 2005 İŞ FİKRİ - KÜF GİDERME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

09 Ocak 2005 İŞ FİKRİ - ÇOCUKLARA JİMNASTİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge)

19 Aralık 2004 İŞ FİKRİ - VİTRAY (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

24 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - LED (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

10 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - KUMON (Para dergisi)

Osman Bilge

22 Ağustos 2004 İŞ FİKRİ - MEYVE SUYU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2004 TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI AÇISINDAN MARKA, MAĞAZA VE FRANCHISING SİSTEMİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Çağatay Ünüsan, Serdar Pirtini, Osman Faik Bilge

01 Temmuz 2004 FRANCHISING ÇAĞIMIZIN LONCASI (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

30 Mayıs 2004 İŞ FİKRİ - YAĞLI BOYA TABLO (Para dergisi)

Osman Bilge

25 Nisan 2004 İŞ FİKRİ - JALUZİ TEMİZLEME (Para dergisi)

Osman Bilge

07 Mart 2004 İŞ FİKRİ - THERMAL SAUNA (Para dergisi)

Osman Bilge

15 Şubat 2004 İŞ FİKRİ - YER KAPLAMALARI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - SIRT AĞRISI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - YAĞ FİLTRASYONU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Nisan 2002 ESNAFLIK GELENEĞİNİ FRANCHISING YAŞATACAK (Reyon dergisi)

Osman Bilge

21 Aralık 2001 PERSONEL GİDER-LERİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 EL KITABI (Reyon Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 SIHIRLI FORMÜL (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 AH BU ELEMANLAR (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2001 ADIM ADIM FRANCHISE (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2001 FRANCHISE IHRACI (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Temmuz 2001 BİZİM MEŞHURLAR (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 İŞ KURARKEN NEYE DIKKAT EDELİM (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 BİZİM MEŞHURLAR NEREYE ? (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2001 KRİZ KRİZİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2000 MARKA YARATMA (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2000 SISTEMATIK IHANET (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Mayıs 2000 Dünya gazetesi Fast food ve restoran eki

Osman Bilge

01 Ekim 1999 KÜMESTEKI KAZLAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

01 Temmuz 1999 MARKASIZ MAĞAZALAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

16 Mayıs 1999 HAKSIZ REKABET (Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mart 1999 GIDA ZİNCİRLERİNDE YENİ TREND: KENDİN YAP (Para Dergisi)

Osman Bilge

25 Şubat 1999 FRANCHISING KURBANLARI (Para Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 1999 TURKISH FAST FOOD (Finansal Forum Gazetesi)

Osman Bilge

01 Kasım 1998 SON SÖZLERI (Kariyer Dergisi)

Osman Bilge

30 Ağustos 1997 KIRTASİYECİLİKTE DEVRİM

Osman Bilge

Franchise&More