ÜCRETSİZ SEMİNER
BİZE YAZIN
 
Osman Bilge
01 Mayıs 2008

ÜRÜN MÜ SATIYORUZ, MEKAN MI ? - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 12
Bazı işletmeler “ürün konsepti” olarak kurulur ve belli bir ürüne dayanırlar. Müşterileri o ürün için gelirler o işletmeye. Örneğin pastaneye gider pasta alırlar, köfteciye gider köfte yerler, tabelacıya gider dijital baskı yaptırırlar, hamama gider yıkanırlar, tabladan simit alır yerler, bakkalda yarım ekmeğe sandviç yaptırırlar, pizzacıdan eve pizza söylerler vb. Ürünü veya hizmeti alır, parasını öderler, iş biter. Ürün oraya gidilmesinin asıl “nedeni”dir. Bazı işletmelerse “mekan konsepti”dir. Müşteriler o mekanda bulunmanın alışkanlığı, rahatlığı, güvenliği, keyfi, prestiji veya kendilerince önemli başka yararları için giderler o işletmeye. Mekan konseptlerinde ürün zaten iyidir ve iyi olmak zorundadır. Ama ürün oraya gidilmesinin nedeni değil, “bahanesi”dir. Örneğin “havalı” bir cafede pasta yiyenler, oranın meşhur pastasını yemek için değil, orada bulunmak, buluşmak, vakit geçirmek, orada görünmek için giderler. Nitekim çok azdır içeri girip, pastasını paketletip çıkan. O cafe, tatlı pasta satış mekanı değil, sosyalleşme mekanıdır. Ürünün önemli olduğu perakende konseptlerinde kalite-fiyat dengesi tutuyorsa pek sorun yaşanmaz. Buna karşın ürün konseptinde ürünün fiyatı makul olmak zorundadır. İşletme rağbet görüyor diye fiyatını şişiren esnafa kızar ve küser müşteri. Ürün konseptlerinde arz-talep yasası işlemez, talep görünce fiyat yükseltilemez, piyasa fiyatı geçerlidir. Mekanın önemli olduğu, müşterinin mekanın hatırına geldiği konseptlerde ürün için ödenen bedelin birkaç katı mekan için ödenir. Burada da arz-talep yasası işlemez. İşletmeci mekanın niteliğini belirler, mekanın niteliği fiyatı belirler, fiyat talebi belirler. Bir fincan çay için kahvede 1 YTL, cafede 2,5 YTL, otel lobisinde 5 YTL ödersiniz.

Perakende kültürümüz
Osmanlı’dan gelen perakendecilik kültürümüzün temelinde ürün konseptleri vardır. Arasta denilen çarşılarda herkes belli bir ürün satar, yan yana dizilir, müşteri beklerdi. “Vertikal entegrasyon” kavramı yoktu, düşünmek bile ayıptı. Köfte satan pilav satmaz, pilav satan tatlı satmazdı. Müşteri istiyorsa dolaşır, birinden köfte, ötekinden pilav alırdı. Halen aynı kültürün izlerini birçok perakende markada görüyoruz. Modern perakendecilikte ise müşteriyi içeri soktuktan sonra her şeyi satmak esas. Çeşit kısıtlaması ancak maliyet ve yer nedeniyle uygulanır. Ülkemizde eski anlayışla yeni düzen iç içe girmiş durumda. Kimi bayilik alıyor, kimi kendini yeniliyor, kimi değişime direniyor. Esasen, ürün konseptinden mekan konseptine geçiliyor ama kimse bunun adını koyamıyor. Dekorasyon değiştirirken yaptığı aslında köklü bir dönüşüm. Eski düzende müşteri ustaya saygı, ürüne güven duyardı, yeni düzende mekana saygı, markaya güven duyması isteniyor. Eski düzende pazarlık ederdi, yeni düzende cesaret edemiyor. Eski düzende ürün satılırdı, yeni düzende mekan satılıyor.

Ancak bu geçiş hiç kolay değil. Mekan konsepti için “benzemek” yetmez, “olmak” gerekir. Mekana saygı duymasını istediğiniz müşterinin tüm beklentilerini karşılamak gerekir. Ürün çeşidinden sunuşuna, fiyatından kampanyasına, elemanların kıyafetinden makyajına, içeride çalan müzikten duvarın rengine, garanti sertifikasından müşteri şikayet formuna kadar her detayın düşünülmesi gerekir. Birinden biri sırıtırsa müşteri bunu hemen fark eder, saygı duymaz.
Cafe konseptlerimiz
Son yıllarda cafelerin sayısı ve müşterisi çok arttı. Avrupa’da sokakları süsleyen ve yaşamın vazgeçilmez parçası olan cafelerin güzelliğini biz yeni keşfettik. Dinlenmek için, oturmak için, buluşmak için, konuşmak için birden hepimiz cafelere gitmeye başladık. Cafeler “sosyalleşme” ortamı oldular. Kahvedeki yüksek kar oranını bilen girişimciler de cafe işletmeciliğine yöneldiler. Ama bu işin bu kadar geç yaygınlaşmasını, ben ürün konseptinden bir türlü kopamamamıza bağlıyorum. Tüketici de, girişimci de ürün konseptine alışmış gibi.

Bebek’te ürün konsepti isteyen “Bebek Kahve”ye gider, mekan konsepti isteyen “Starbucks”a oturur. “Sefer Usta” Kemeraltı’nda ilk küçük dükkanında ürün konseptiydi, şimdi “Özsüt” mekan konsepti, ama halen ortada koca pasta dolabı, sütlü tatlı resimleri var. Mado Maraş’ta ürün konseptiydi, İstanbul’a geldiğinde Çelik Gülersoy’un Turing cafeleri gibi mekan konsepti oldu, halen dondurmasıyla meşhur. Starbucks Amerika’da ürün konsepti, insanlar sevdiği kahvesini ucuza alıp içiyor, Türkiye’de mekan konsepti oldu. Yurt dışından getirilen çok sayıda cafemiz oldu. Yerli tasarım cafelerimiz de onlardan aşağı kalmıyor. Meşhur ürünü olan, adına cafe kuruyor. Kahve, çay, pasta, çikolata, kurabiye, baklava, börek, sütlü tatlı, dondurma, hatta kıyafet, mobilya satanlar ürün markalarıyla cafe açtılar. Kola, meyve suyu, süt, bisküvi, spor giyim hatta dershane markaları bile cafe olacak bu gidişle. Cafe kurmak aslında zor bir iş değil. Bu konuda uzmanlaşmış mimarlar, baristalar, işletmeciler, kahve satıcıları, ekipman ithalatçıları, üreticiler çok var, işlerini de iyi biliyorlar. Evvelce fahiş fiyat istenen, uzmanı bulunamayan işler şimdi makul maliyetle bitiyor. Hemen her şehirde hoş görünüşlü cafeler açılıyor. Ancak çoğu girişimci halen ürün konsepti ile mekan konseptinin farkında değil. Konseptini bilinen bir ürün üzerine kurarsa, daha hızlı tanıtacağını, daha kolay müşteri çekeceğini düşünüyor. Örneğin baklava, pasta vb. markasıyla cafe açıyor. Salon dekorunu güzel yapıyor ama, asıl ürününü başköşeye geçiriyor. Dükkanın yarısını teşhir dolabı kaplıyor, zorlama bir cafe oluyor. Ürün önde olunca da, mekan konsepti olamıyor. Kimisi de mekan konsepti gibi dekore ediyor ama, ürünü bozuyor, hizmeti aksatıyor, müşteri tutamıyor. Güçlü bir kahve üreticisi olan Kahve Dünyası tersini yaptı. Güzel bir mekan konsepti oluşturdu, ürün konsepti fiyatları uyguladı, büyüyen pazarın talep gören markası olmayı başardı, şimdi ürünlerini mağaza markası altında satıyor. Kahve Dünyası’nı sadece rakip oyuncu olarak gören çok yanılır, o artık oyun kurucu. Bundan sonra mekan konsepti olmayı beceren, kahveyi 5-6 liralara satacak, müşterisini de bulacak. Ürün konsepti olanlar ürünlerini gene satacaklar ama, oturup çay kahve içmeye kimse 2-3 liradan fazla vermeyecek. Cafe pazarı sürekli büyüyecek, cafeler şehirlerin sosyalleşme mekanı olacak. Bir çok cafe açılacak, birçok cafe de kapanacak ve el değiştirecek. Mekan konsepti oluşturmayı başaran girişimcilerimiz hem iyi kazanacak, hem ülkemize marka kazandıracaklar. Ürün konsepti olanlar ise akıllarını kullanırlarsa makul fiyatla emeklerinin karşılığını alacaklar, gereksiz yatırıma para harcamayacaklar, havalı dekorla müşteriyi korkutmayacaklar. Ürün konsepti olup da kendilerini mekan konsepti sananlarsa mimarları, inşaatçıları, ekipmancıları zengin etmeyi sürdürecekler.


Tarih

Başlık

Yazar

08 Nisan 2016 DEVİR NASIL YAPILIR

Osman Bilge

03 Ekim 2015 FABRİKADAN MAĞAZA ZİNCİRİNE

Osman Bilge

01 Eylül 2015 ZİNCİR SATMAK

Osman Bilge

01 Temmuz 2015 TÜRK TİPİ FRANCHISE - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 ORGANİZE İŞLER - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2015 2014 - ORGANİZE PERAKENDENİN YILI – Bayim Olur musun? dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2014 ÇOBANLAR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 DEVİR ALMA - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Temmuz 2014 GELİŞME DÖNEMLERİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Şubat 2014 DANIŞMANLIK NASIL ALINIR - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Ağustos 2013 FRANCHISE TAMİRCİSİ - Franchise Dünyası dergisi

Osman Bilge

01 Haziran 2013 BATMANIN BEŞ AŞAMASI - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

01 Şubat 2013 ALTI UNSUR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ

Osman Bilge

30 Aralık 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

11 Kasım 2012 2013 YILI BEKLENTİLERİ - EKONOMİST

Osman Bilge

07 Kasım 2012 KÜÇÜK İŞLER - BÜYÜK İŞLER

Osman Bilge

07 Kasım 2012 FRANCHISE ZİNCİRİN 6 BİLEŞENİ

Osman Bilge

01 Eylül 2012 EĞİTİM ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Eylül 2012 FRANCHISE BİR TÜRK İCADI MI? (FRANCHISE REHBERİ 2013)

Osman Bilge

01 Ağustos 2012 FRANCHİSE GLOBAL OLMALI (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Haziran 2012 FAST FOOD’DAN TAVUK DÖNER’E (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Aralık 2011 2012 FRANCHISE SEKTÖRLERİ (PARA)

Osman Bilge

02 Ağustos 2011 FRANCHISING - HÜRRİYET RDM EKİ

Osman Bilge

01 Haziran 2011 KONSEPT İHRACINA DEVLET DESTEKLERİ (PARA)

Osman Bilge

01 Mayıs 2011 DÖNER (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Mart 2011 Dealing With the Complexities of International Expansion

Bachir Mihoubi, president and chief executive officer of FranCounsel

01 Şubat 2011 EMLAK ZİNCİRLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Kasım 2010 SİSTEM KURMAK (FRANCHISE REHBERİ 2010)

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE & MORE - EKONOMİST

Osman Bilge

01 Ekim 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (Ekonomist dergisi)

Osman Bİlge

23 Eylül 2010 FRANCHISE KOÇLUĞU (PARA)

Osman Bilge

21 Eylül 2010 RÖPORTAJ (MALL REPORT)

Osman Bİlge

01 Eylül 2010 FRANCHISE ALAN NASIL SEÇİLİR, VEREN NASIL SEÇİLİR (FRANCHISE REHBERİ 2011)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 FRANCHISE & MORE (DÜNYA GAZETESİ FRANCHISE EKİ)

Osman Bilge

01 Ağustos 2010 PİZZA (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

30 Temmuz 2010 DÖNER - PARA DERGİSİ

Osman Bilge

01 Temmuz 2010 TÜRKİYE FRANCHISE PAZARI - BAYİM OLUR MUSUN ?

Osman Bilge

01 Haziran 2010 FRANCHISE ANKETLERİ (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

11 Mayıs 2010 DEĞERLENDİRME - (Capital dergisi)

Osman Bilge

16 Şubat 2010 2010 BEKLENTİLERİ -EKONOMİST

Osman Bilge

04 Şubat 2010 İŞ FİKRİ - EĞLENCE PARKLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 KAHVE SEKTÖRÜ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

28 Ocak 2010 AVM STANDLARI (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2010 TÜRK USULÜ FAST FOOD (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

25 Kasım 2009 INTABLE (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2009 PİDEDE FRANCHISE (FRANCHISE DÜNYASI)

Osman Bilge

01 Nisan 2009 FRANCHISE DENETİMLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 15

Osman Bilge

02 Ocak 2009 ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ NEREYE - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 14

Osman Bilge

01 Ocak 2009 2009 BEKLENTİLERİ (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2008 TEDARİKÇİ DESTEKLERİ - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 13

Osman Bilge

01 Mayıs 2008 ÜRÜN MÜ SATIYORUZ, MEKAN MI ? - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 12

Osman Bilge

21 Mart 2008 FRANCHISE ALANLAR MARKAYI YETERİNCE İNCELİYOR MU - F&M BÜLTEN

Osman Bilge

25 Şubat 2008 AVM anketi - %80 kötümser (F&M Bülteni)

Osman Bilge

25 Şubat 2008 FRANCHISE ALIRKEN KİME GÜVENMELİ (F&M Bülteni)

Osman Bilge

01 Şubat 2008 FRANCHISE VİZYON İŞİDİR - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 11

Osman Bilge

01 Aralık 2007 FRANCHISE COACHING - FRANCHISE DÜNYASI DERGİSİ SAYI 10

Osman Bilge

01 Eylül 2007 FRANCHISE KOKUSU - FRANCHISE DÜNYASI SAYI 9

Osman Bilge

17 Şubat 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - OTOBÜS BİLETİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

19 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI – PİZZA (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

05 Ocak 2007 ÜRÜN DEĞER SKALASI - SAĞLIK (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

28 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - KİTAP (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

21 Aralık 2006 ÜRÜN DEĞER SKALASI - ÇOCUK YUVASI (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Eylül 2006 FRANCHISE GİBİ EĞİTİM (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

05 Eylül 2006 FUAR BOŞA GEÇMESİN (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

29 Ağustos 2006 KURTLAR KUZULAR KUŞLAR (Dünya gazetesi girişimci sayfası)

Osman Bilge

21 Ağustos 2006 Müşteri kategorileri (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

08 Ağustos 2006 Terarikçi seçimi (Dünya gazetesi Girişim sayfası)

Osman Bilge

25 Temmuz 2006 TÜKETİCİ PİRAMİDİ (Dünya gazetesi)

Osman Bilge

15 Temmuz 2006 İş kurana beş tavsiye (Dünya gazetesi girişim sayfası)

Osman Bilge

01 Haziran 2006 İŞ FİKRİ - ISLAK KURU TEMİZLEME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mayıs 2006 TEDARİKÇİ SEÇMEK (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

29 Nisan 2006 RBM (Ekonomist dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 GİRİŞİMCİLİK VE FRANCHISE (Franchise Dünyası Dergisi)

Osman Bilge

01 Kasım 2005 İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2005 İŞ FİKRİ - BUSINESS COACH (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2005 KADEMELİ KONSEPTLER (Franchise Dünyasi Dergisi)

Osman Bilge

01 Haziran 2005 SİSTEM ÇALIŞSIN (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

01 Mart 2005 ORTAK İŞ YAPMAK (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

27 Şubat 2005 İŞ FİKRİ - KÜF GİDERME (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

09 Ocak 2005 İŞ FİKRİ - ÇOCUKLARA JİMNASTİK (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge)

19 Aralık 2004 İŞ FİKRİ - VİTRAY (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

24 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - LED (Yeni Para dergisi)

Osman Bilge

10 Ekim 2004 İŞ FİKRİ - KUMON (Para dergisi)

Osman Bilge

22 Ağustos 2004 İŞ FİKRİ - MEYVE SUYU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2004 TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARI AÇISINDAN MARKA, MAĞAZA VE FRANCHISING SİSTEMİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Çağatay Ünüsan, Serdar Pirtini, Osman Faik Bilge

01 Temmuz 2004 FRANCHISING ÇAĞIMIZIN LONCASI (Kobi Finans Dergisi)

Osman Bilge

30 Mayıs 2004 İŞ FİKRİ - YAĞLI BOYA TABLO (Para dergisi)

Osman Bilge

25 Nisan 2004 İŞ FİKRİ - JALUZİ TEMİZLEME (Para dergisi)

Osman Bilge

07 Mart 2004 İŞ FİKRİ - THERMAL SAUNA (Para dergisi)

Osman Bilge

15 Şubat 2004 İŞ FİKRİ - YER KAPLAMALARI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - SIRT AĞRISI (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2004 İŞ FİKRİ - YAĞ FİLTRASYONU (Para dergisi)

Osman Bilge

01 Nisan 2002 ESNAFLIK GELENEĞİNİ FRANCHISING YAŞATACAK (Reyon dergisi)

Osman Bilge

21 Aralık 2001 PERSONEL GİDER-LERİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 EL KITABI (Reyon Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 SIHIRLI FORMÜL (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2001 AH BU ELEMANLAR (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2001 ADIM ADIM FRANCHISE (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ağustos 2001 FRANCHISE IHRACI (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Temmuz 2001 BİZİM MEŞHURLAR (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 İŞ KURARKEN NEYE DIKKAT EDELİM (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 2001 BİZİM MEŞHURLAR NEREYE ? (Reyon dergisi)

Osman Bilge

01 Ocak 2001 KRİZ KRİZİ (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Ekim 2000 MARKA YARATMA (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Eylül 2000 SISTEMATIK IHANET (Kobi Girisim Dergisi)

Osman Bilge

01 Mayıs 2000 Dünya gazetesi Fast food ve restoran eki

Osman Bilge

01 Ekim 1999 KÜMESTEKI KAZLAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

01 Temmuz 1999 MARKASIZ MAĞAZALAR (Para Dergisi Franchise Magazin eki)

Osman Bilge

16 Mayıs 1999 HAKSIZ REKABET (Para dergisi)

Osman Bilge

03 Mart 1999 GIDA ZİNCİRLERİNDE YENİ TREND: KENDİN YAP (Para Dergisi)

Osman Bilge

25 Şubat 1999 FRANCHISING KURBANLARI (Para Dergisi)

Osman Bilge

01 Şubat 1999 TURKISH FAST FOOD (Finansal Forum Gazetesi)

Osman Bilge

01 Kasım 1998 SON SÖZLERI (Kariyer Dergisi)

Osman Bilge

30 Ağustos 1997 KIRTASİYECİLİKTE DEVRİM

Osman Bilge

Franchise&More